Khi nào nên, khi nào không?
Lớp 6 · 1 tiết · Thiết kế hệ thống AI
Một nhiệm vụ có thể hoàn thành bằng nhiều cách. Chọn cách giúp em học thật và an toàn hơn quan trọng hơn việc có dùng AI hay không.
Em sẽ học được gì?
- 6.D1.1Nêu được một số tình huống quen thuộc nên hoặc không nên sử dụng AI (ví dụ: nên dùng AI để luyện phát âm ngoại ngữ, tìm đường đi; không nên nhờ AI viết hộ bài văn, làm hộ bài tập vì làm giảm cơ hội tự rèn luyện, làm giảm khả năng tự suy nghĩ của bản thân; không nên dùng AI khi có cách giải quyết khác đơn giản và an toàn hơn). Trang 28
- 6.A1.2Trình bày được vai trò của AI chỉ là công cụ hỗ trợ hoạt động của con người; con người đưa ra quyết định cuối cùng và chịu trách nhiệm khi sử dụng AI. Trang 26
Dùng để rèn, không bỏ cơ hội rèn
Công cụ phù hợp, có giáo viên hướng dẫn có thể gợi ý cách luyện phát âm hoặc giúp tìm hiểu một khái niệm. Nhờ AI làm hết bài rồi chép làm mất cơ hội tự viết, tự tính và tự kiểm tra. Cần xác định phần người học phải tự làm trước khi chọn hỗ trợ.
Cách đơn giản cũng đáng chọn
Tự cộng vài số, hỏi người phụ trách hoặc đọc hướng dẫn đã rõ có thể đơn giản và ít rủi ro hơn mở dịch vụ mới. Khi thông tin riêng hoặc an toàn thực tế bị đặt vào nguy cơ, dừng và hỏi người lớn. Không nên dùng AI chỉ vì sợ bỏ lỡ hay muốn bài trông hoàn hảo.
Cùng làm: Cây quyết định chọn cách học
Bốn thẻ: tự viết cảm nghĩ; luyện phát âm bằng công cụ giáo viên chọn; tính 8 + 6; công cụ lạ đòi ảnh mặt để giải bài.
Với mỗi thẻ, xác định kĩ năng cần tự rèn hoặc việc cần giải quyết.
Vẽ cây hỏi: có mục đích rõ không, có cách đơn giản hơn không, có an toàn và phù hợp không, phần tự làm là gì?
Chọn nên dùng có hướng dẫn, không cần dùng hoặc dừng hỏi người lớn; giải thích lí do theo cây.
Đổi thẻ với bạn; thử một chi tiết mới và sửa lựa chọn nếu điều kiện thay đổi. Dẫn một ví dụ từ buổi nhận gợi ý toán đã học.
Dừng lại và suy nghĩ
- Kết quả đúng có bù được việc em không hiểu bài không?
- Điều kiện nào làm một lựa chọn có AI thành không phù hợp?
Minh chứng cần ghi lại
Cây quyết định và bốn lựa chọn có lí do; chỉ rõ phần việc phải tự rèn và một cách không dùng AI.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Vẽ cây và thử thẻ giấy; không cần thao tác công cụ phát âm hay cung cấp ảnh thật để hoàn thành bài lựa chọn.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Vì sao không nên nhờ AI viết hộ toàn bài cảm nghĩ rồi chép?
- Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Với 8 + 6 em tự tính được, cách hợp lí là gì?
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Cây quyết định và bốn lựa chọn có lí do; chỉ rõ phần việc phải tự rèn và một cách không dùng AI. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Bốn thẻ và giấy cây quyết định; gợi lại nhiệm vụ toán có hướng dẫn.
Tổ chức hoạt động
5 phút nêu việc tự rèn, 8 phút giải thích, 15 phút cây quyết định, 5 phút tự luyện, 2 phút kết luận. Không quy “không dùng” thành thiếu năng lực công nghệ.
Câu hỏi thảo luận
- Khi nào gợi ý giúp tự học thay vì làm thay?
- Bạn có lựa chọn khác nhưng lí do vẫn đúng được không?
Quan sát minh chứng
- Phân biệt hỗ trợ luyện tập và làm hộ.
- Học sinh nêu được tình huống không cần AI vì cách khác đơn giản, an toàn hơn.
Điều cần nhớ
Dùng AI khi phù hợp mục đích và giúp tự học; không dùng khi làm mất cơ hội rèn hoặc có cách an toàn, đơn giản hơn.