Phòng thiết kế giúp đọc
Lớp 4 · 1 tiết · Thiết kế hệ thống AI
Thư viện giả định muốn giúp bạn nghe chữ trong phiếu hướng dẫn. Nhóm em đề xuất một ý tưởng AI, nhưng phải hỏi nhu cầu và cân nhắc cách không dùng AI.
Em sẽ học được gì?
- 4.D1.1Nêu được một số ý tưởng ban đầu về cách AI có thể học hoặc giúp giải quyết vấn đề, ưu tiên các vấn đề gần gũi với bối cảnh Việt Nam, ví dụ: AI học từ ảnh các loại rác để phân loại rác tái chế. Trang 23
- 4.A2.2Trình bày được các đối tượng trong xã hội AI có thể hỗ trợ, bao gồm: người lao động, người yếu thế, … Trang 22
- 4.A3.1Trình bày được rằng việc quyết định có sử dụng AI hay không phụ thuộc vào mục đích, nhu cầu và sự an toàn của con người. Trang 22
Một vấn đề, nhiều cách giúp
Có thể in chữ lớn, nhờ người đọc hoặc dùng công cụ đọc chữ. Chọn cách nào tùy người dùng, tài liệu và điều kiện. Công cụ đọc chữ có thể học từ các ví dụ chữ và cách đọc do con người chuẩn bị; nó vẫn có thể đọc sai.
Thiết kế có giới hạn
Chỉ chọn phiếu do giáo viên soạn, không chứa tên, số điện thoại hoặc hồ sơ cá nhân. Ý tưởng cần có cách nghe lại, xem chữ gốc và nhờ người giải thích. Nếu tài liệu có thông tin riêng, nhóm phải chọn cách khác thay vì đưa lên công cụ lạ.
Cùng làm: Đề xuất một trang
Dùng phiếu hư cấu: “Trả sách vào khay xanh. Hỏi người phụ trách nếu sách bị rách.” Thiết kế ý tưởng, không phải thực hành huấn luyện.
Chọn một người dùng giả định và ghi câu hỏi cần hỏi họ về cách tiếp cận chữ.
Liệt kê cách không dùng AI và cách có AI; chọn một cách với lí do nhu cầu, an toàn.
Nếu chọn AI, vẽ ví dụ chữ – cách đọc để giải thích ý tưởng học; nếu không, vẫn mô tả khi nào AI có thể hỗ trợ.
Vẽ điểm người dùng kiểm tra hoặc hỏi người phụ trách. Đổi bản thiết kế để bạn tìm một rủi ro.
Dừng lại và suy nghĩ
- Lựa chọn có thay đổi khi mất mạng không?
- Làm sao biết hỗ trợ đã đúng điều người dùng cần?
Minh chứng cần ghi lại
Bản thiết kế một trang có nhu cầu, hai phương án, ý tưởng AI học từ ví dụ và lí do chọn cách an toàn.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Toàn bộ làm trên giấy; một bạn đọc hộ phiếu để so sánh, ghi rõ đây là người đóng vai.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Nhóm nên làm gì trước khi chọn công cụ?
- Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Phiếu cần đọc có hồ sơ cá nhân. Nhóm nên làm gì?
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Bản thiết kế một trang có nhu cầu, hai phương án, ý tưởng AI học từ ví dụ và lí do chọn cách an toàn. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Phiếu hướng dẫn hư cấu và giấy đề xuất.
Tổ chức hoạt động
5 phút giao nhiệm vụ, 7 phút đọc, 16 phút thiết kế, 5 phút tự luyện, 2 phút chia sẻ. Đánh giá lí do lựa chọn, không buộc nhóm nào cũng chọn AI.
Câu hỏi thảo luận
- Phương án nào đơn giản mà vẫn đáp ứng nhu cầu?
- Dấu hiệu nào cho thấy cần đổi thiết kế?
Quan sát minh chứng
- Thiết kế có cả con người được hỗ trợ và cách hỏi họ.
- Nhóm nêu được ý tưởng máy học, không coi máy tự hiểu sẵn.
Điều cần nhớ
Một ý tưởng AI tốt phục vụ nhu cầu thật, có lựa chọn khác và bảo vệ người dùng.