Hội chợ AI có trách nhiệm
Lớp 4 · 1 tiết · Thiết kế hệ thống AI
Hôm nay em nối những điều đã học thành một tờ giới thiệu có ích: AI giúp ai, giúp việc gì, cần giữ gì an toàn và phải sửa ra sao.
Em sẽ học được gì?
- 4.A1.1Trình bày được một số lĩnh vực hoặc công việc cụ thể mà trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ con người, chẳng hạn như nông nghiệp, y tế, giao thông, … Trang 21
- 4.A1.2Nhận biết được rằng trí tuệ nhân tạo (AI) được tạo ra để hỗ trợ con người học tập và làm việc hiệu quả hơn nhưng không thể thay thế tư duy, cảm xúc và sự sáng tạo của con người. Trang 21
- 4.A2.1Nêu được rằng AI được con người tạo ra để hỗ trợ các hoạt động trong đời sống xã hội, giúp giải quyết vấn đề, tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng cuộc sống. Trang 22
- 4.A2.2Trình bày được các đối tượng trong xã hội AI có thể hỗ trợ, bao gồm: người lao động, người yếu thế, … Trang 22
- 4.A3.1Trình bày được rằng việc quyết định có sử dụng AI hay không phụ thuộc vào mục đích, nhu cầu và sự an toàn của con người. Trang 22
- 4.B2.1Nêu được một số loại thông tin cá nhân cần được giữ bí mật và không nên chia sẻ cho AI. Trang 22
- 4.B2.2Nêu được một số hậu quả khi thông tin cá nhân bị lộ hoặc bị lợi dụng. Trang 22
- 4.C2.1Nêu được các ứng dụng của AI trong học tập và đời sống, đặc biệt là các ứng dụng gần gũi với bối cảnh Việt Nam. Trang 22
- 4.D1.1Nêu được một số ý tưởng ban đầu về cách AI có thể học hoặc giúp giải quyết vấn đề, ưu tiên các vấn đề gần gũi với bối cảnh Việt Nam, ví dụ: AI học từ ảnh các loại rác để phân loại rác tái chế. Trang 23
- 4.D2.1Trình bày được rằng con người cần liên tục đánh giá và nâng cấp sản phẩm để hệ thống AI cho ra kết quả tốt hơn. Trang 23
Giới thiệu bằng điều cụ thể
Một tờ giới thiệu đáng tin không nói “AI giải quyết mọi việc”. Nó nêu người dùng, công việc hỗ trợ và việc con người còn phải làm. Với bối cảnh vườn cây, thư viện hoặc đồ dùng lớp, em giải thích một ý tưởng máy học từ ví dụ và không cần thông tin riêng.
Nhận góp ý để nâng cấp
Nhóm xem xét điều chưa làm tốt và sửa một chi tiết. Góp ý cần dựa vào mục đích, an toàn và bằng chứng. Bản giới thiệu sau sửa phải cho thấy thay đổi gì và vì sao, không chỉ trang trí đẹp hơn. Đây là minh chứng học tập, không phải chứng nhận năng lực hay bài thi chấm điểm.
Cùng làm: Trưng bày rồi sửa
Chọn một dự án đã làm: trợ giúp phân loại vật liệu hoặc giúp đọc. Có thể tạo bản mới nếu chưa lưu bài cũ.
Hoàn thiện tờ giới thiệu gồm người được giúp, việc AI hỗ trợ, con người quyết định và cách máy có thể học.
Thêm ô thông tin không được thu và một hậu quả nếu dữ liệu đó bị lộ.
Nhóm bạn hỏi ba câu về mục đích, nhu cầu, an toàn; ghi một góp ý vào phiếu.
Sửa một chi tiết theo góp ý, đánh dấu trước/sau và trình bày vòng đánh giá – nâng cấp – thử lại.
Dừng lại và suy nghĩ
- Góp ý nào làm dự án an toàn hoặc có ích hơn?
- Điều gì em vẫn cần người lớn giúp kiểm tra?
Minh chứng cần ghi lại
Tờ giới thiệu, phiếu góp ý và dấu sửa có lí do; giáo viên quan sát lời giải thích cho các nội dung, không suy ra chỉ từ câu trắc nghiệm.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Trưng bày giấy theo nhóm, đi xem hoặc truyền tờ giới thiệu nếu lớp chật; học sinh có thể trình bày bằng lời.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Lời giới thiệu nào đáng tin hơn?
- Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Sau góp ý về ảnh có tên thật, thay đổi nào có ý nghĩa?
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Tờ giới thiệu, phiếu góp ý và dấu sửa có lí do; giáo viên quan sát lời giải thích cho các nội dung, không suy ra chỉ từ câu trắc nghiệm. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Phiếu hội chợ sáu ô; cho phép làm lại nếu thiếu bài cũ.
Tổ chức hoạt động
4 phút ôn, 6 phút đọc, 18 phút trưng bày và sửa, 5 phút tự luyện, 2 phút tổng kết. Ghi nhận từng nội dung quan sát được; chưa thể hiện thì cho cơ hội nói hoặc vẽ thêm, không quy thành điểm tổng.
Câu hỏi thảo luận
- Ý tưởng nào có lợi cho người ngoài lớp?
- Vì sao giữ phiên bản trước sửa cũng có ích?
Quan sát minh chứng
- Có ví dụ thuộc đời sống Việt Nam và phân vai người/máy.
- Sản phẩm có dữ liệu cần bảo vệ, hậu quả và vòng cải tiến thể hiện được bằng lời hoặc hình.
Điều cần nhớ
AI hỗ trợ con người; dùng đúng mục đích, giữ thông tin riêng và tiếp tục cải tiến.