Từ ví dụ đến lần thử mới
Lớp 3 · 1 tiết · Các kĩ thuật và ứng dụng AI
Viết sẵn mọi quy tắc không phải cách duy nhất. Trong học máy, hệ thống tìm cách làm từ dữ liệu ví dụ.
Em sẽ học được gì?
Đặc điểm của học máy
Với nhiệm vụ nhận tròn/vuông, người làm hệ thống thu thập hình và gắn tên đúng. Một thuật toán học dùng dữ liệu để tạo mô hình đưa ra kết quả cho ví dụ mới. Đây gọi là học máy. Máy không có trải nghiệm đi học như con người.
Một quá trình do con người tổ chức
Quá trình đơn giản gồm thu thập ví dụ rồi cho hệ thống học từ các ví dụ ấy. Người làm còn kiểm tra nhãn trước khi học và thử sau khi học. Thêm một thẻ vào túi giấy hay dùng hệ thống đã có không có nghĩa mọi AI tự được huấn luyện lại ngay.
Cùng làm: Đường kể chuyện huấn luyện
Em sắp một quy trình minh họa bằng thẻ; hoạt động giấy không thực hiện thuật toán học máy.
Chọn nhiệm vụ phân biệt tròn/vuông. Thu bốn hình do nhóm vẽ, gồm cả hai loại và có màu/cỡ khác nhau.
Gắn nhãn đúng cho mỗi hình. Bạn đối chiếu hình và tên trước khi đưa vào ô “dữ liệu học”.
Đặt thẻ “cho hệ thống học từ ví dụ” sau ô dữ liệu. Kể rằng trong máy thật cần thuật toán xử lí để tạo mô hình; không chỉ dán thẻ là xong.
Để một hình mới bên ô “thử”. Kể trọn đường đi: người thu ví dụ → cho hệ thống học → thử và kiểm tra. Nêu khác biệt với viết sẵn luật nếu–thì.
Dừng lại và suy nghĩ
- Điều gì làm học máy khác việc chỉ viết từng luật cho máy?
- Tại sao ta giữ lại hình mới để thử?
Minh chứng cần ghi lại
Sơ đồ có dữ liệu ví dụ, bước cho hệ thống học, hình thử riêng và lời kể đúng đặc điểm học trên dữ liệu.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Dùng thẻ giấy với hình tự vẽ. Giáo viên đọc các bước và làm người nghe thuyết minh; nhấn mạnh đây là mô tả quy trình, không có AI thật được huấn luyện.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Đặc điểm chính của học máy trong bài là gì?
- Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án
Bước nào cần có trước khi cho hệ thống học nhận tròn/vuông?
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Sơ đồ có dữ liệu ví dụ, bước cho hệ thống học, hình thử riêng và lời kể đúng đặc điểm học trên dữ liệu. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Chuẩn bị bốn ô nhiệm vụ–dữ liệu–học–thử, hình giấy và một hình mới giữ riêng; không cần tài khoản công cụ.
Tổ chức hoạt động
Trong 35 phút: nhắc luật tiết trước 5 phút, giải thích học từ dữ liệu 8 phút, sắp quy trình 12 phút, luyện 5 phút, thuyết minh 5 phút. Yêu cầu gọi rõ bước thu thập và cho học. Không biến vai diễn của người thành bằng chứng một thuật toán AI đã chạy.
Câu hỏi thảo luận
- Trong quy trình, con người quyết định nhiệm vụ và chọn ví dụ ở đâu?
- Nếu mới thu thập hình mà chưa cho hệ thống học, đã xong huấn luyện chưa?
Quan sát minh chứng
- Em nói được học máy có đặc điểm học trên dữ liệu.
- Em trình bày đúng thu thập ví dụ rồi cho hệ thống học, kèm bước kiểm tra phù hợp.
Điều cần nhớ
Học máy học trên dữ liệu. Con người thu ví dụ, tổ chức cho học, rồi thử và kiểm tra kết quả.