Của em, của bạn và sản phẩm có AI hỗ trợ
Lớp 2 · 1 tiết · Đạo đức AI
Em có hộp bút của mình. Bạn có bức tranh bạn tự vẽ. Dùng công cụ AI không có nghĩa em được lấy mọi thứ làm của riêng.
Em sẽ học được gì?
Nhận ra thứ của ai
Hộp bút của em là đồ riêng của em; sách em mượn là đồ của thư viện; bức tranh bạn vẽ là sản phẩm của bạn. Em cần tôn trọng người làm ra và người có quyền với đồ vật hoặc sản phẩm. Đồ thấy trên mạng không tự trở thành của em.
AI hỗ trợ không xóa quyền của người khác
Nếu bạn đưa tranh tự vẽ vào một công cụ để làm thiệp, em không được tự nhận tranh gốc là mình vẽ. Với sản phẩm công cụ AI tạo ra, quyền dùng và quyền sở hữu còn tùy nội dung, cách làm và quy định liên quan. Hãy nhờ giáo viên kiểm tra; không nói máy là người sở hữu hay ai dùng AI cũng có mọi quyền.
Cùng làm: Bàn đồ vật và thiệp
Dùng tranh mẫu hư cấu do giáo viên tự vẽ. Không đưa tác phẩm hay tên thật của bạn lên công cụ AI.
Nghe ba thẻ: hộp bút của em; sách của thư viện; tranh của nhân vật Na. Nói mỗi thứ là của ai.
Xem thiệp giấy ghi “tranh gốc của Na, phần khung có công cụ AI hỗ trợ” trong câu chuyện. Chỉ phần không được nhận là mình tự vẽ.
Chọn lời giới thiệu đúng: ghi người vẽ tranh và nói rõ có AI hỗ trợ, thay vì “em tự vẽ toàn bộ”.
Đặt một thẻ hỏi giáo viên: “Thiệp này được phép dùng và chia sẻ thế nào?”. Giải thích vì sao cần hỏi.
Dừng lại và suy nghĩ
- Thấy bức tranh trên màn hình có làm nó thành của em không?
- Vì sao cần nói đúng phần mình làm và phần được hỗ trợ?
Minh chứng cần ghi lại
Ba thẻ xác định chủ thể của đồ/sản phẩm và một nhãn thiệp trung thực; em nêu được ví dụ quyền với tranh gốc và việc cần kiểm tra khi có AI hỗ trợ.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Dùng đồ vật và thiệp giấy; người lớn đọc lời giới thiệu, em chọn hoặc kể. Không cần tạo sản phẩm bằng AI thật.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Em mượn sách thư viện. Cuốn sách là của ai?
- Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án
Thiệp dùng tranh gốc của Na và khung có AI hỗ trợ. Lời giới thiệu nào đúng?
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Ba thẻ xác định chủ thể của đồ/sản phẩm và một nhãn thiệp trung thực; em nêu được ví dụ quyền với tranh gốc và việc cần kiểm tra khi có AI hỗ trợ. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trả lời miệng, chỉ vào thẻ hoặc làm trên giấy. Giáo viên hay cha mẹ quan sát và ghi giúp vào hồ sơ; em không cần tự gõ chữ để chứng tỏ mình hiểu bài.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Chuẩn bị mẫu tranh tự vẽ, thiệp minh họa, hộp bút và thẻ thư viện; không đưa ra kết luận pháp lí chung về mọi sản phẩm AI.
Tổ chức hoạt động
Dành 5 phút nhận đồ của ai, 8 phút đọc câu chuyện thiệp, 12 phút chọn nhãn trung thực, 5 phút tự luyện, 5 phút nói điều cần hỏi. Đọc mọi nhãn cho trẻ. Tách quyền dùng với quyền sở hữu ở mức đơn giản, không yêu cầu học thuộc luật.
Câu hỏi thảo luận
- Sách đang được mượn có thể là đồ của người khác dù em đang dùng không?
- Với sản phẩm có AI hỗ trợ, điều gì ta cần hỏi thay vì tự khẳng định quyền?
Quan sát minh chứng
- Em kể đúng ví dụ thứ của mình và thứ của người khác.
- Em nêu được quyền với tranh gốc và không cho rằng dùng AI tự xóa quyền của người làm ra nội dung.
Điều cần nhớ
Tôn trọng đồ và sản phẩm của người khác. Nói thật phần mình làm; nhờ người lớn kiểm tra quyền dùng sản phẩm có AI hỗ trợ.