Câu hỏi và lựa chọn có thể để lại dữ liệu
Lớp 2 · 1 tiết · Tư duy lấy con người làm trung tâm
Khi chọn một bài hát hoặc hỏi một câu, em có thể để lại thông tin về lựa chọn của mình. Hệ thống có thể ghi nhận điều ấy.
Em sẽ học được gì?
- 2.A3.1Nhận biết được rằng mỗi lần con người nói chuyện, đặt câu hỏi, tìm kiếm, hoặc đưa ra lựa chọn với các hệ thống AI (như trợ lí ảo, chatbot, ứng dụng gợi ý video hoặc nhạc) thì AI có thể ghi nhận dữ liệu để học hỏi cách con người suy nghĩ và phản hồi. Trang 17
Những gì có thể được ghi nhận
Một dịch vụ AI có thể lưu câu hỏi, lời nói hoặc mục em đã chọn, tùy cách dịch vụ hoạt động và cài đặt. Thông tin đó có thể dùng để đưa gợi ý hoặc, theo quy định của dịch vụ, cải thiện hệ thống. Không phải mọi tương tác đều được lưu giống nhau.
Ghi nhận không đồng nghĩa tự học ngay
Chọn bài hát không làm mọi AI tự huấn luyện lại lập tức. Dịch vụ có thể chỉ dùng lựa chọn để gợi ý lần sau, hoặc không lưu. Em không nên gửi bí mật hay thông tin của người khác. Người lớn cần xem cài đặt và cách dùng dữ liệu.
Cùng làm: Hộp dấu vết của nhân vật
Chơi với nhân vật tưởng tượng tên Mây; không thu thập sở thích hoặc lịch sử dùng máy thật của các em.
Nghe Mây chọn nhạc về chim, hỏi về mèo và bấm bỏ qua bài về xe. Viết hoặc vẽ ba thẻ tương tác.
Trong mô hình “dịch vụ có lưu”, đặt ba thẻ vào hộp dữ liệu. Nói mỗi thẻ cho biết điều gì Mây đã làm.
Trong mô hình “không lưu lượt này”, để hộp trống. So sánh hai cách để thấy dịch vụ có thể khác nhau.
Chọn thẻ “địa chỉ nhà thật” và đặt ngoài hộp: không nhập vào trò chơi. Kể việc cần hỏi người lớn trước khi dùng dịch vụ.
Dừng lại và suy nghĩ
- Một bài được bấm chọn có thể cho hệ thống biết điều gì?
- Vì sao em không thể nói mọi AI đều học lại ngay sau mỗi lần bấm?
Minh chứng cần ghi lại
Ba thẻ tương tác hư cấu và lời giải thích “có thể ghi nhận tùy hệ thống; ghi nhận không có nghĩa tự học ngay”.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Dùng hộp giấy và thẻ vẽ. Người lớn đọc các lượt chọn của nhân vật; không cần đăng nhập, ghi âm hoặc xem lịch sử duyệt.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Dịch vụ có lưu lịch sử lựa chọn. Mây bấm một bài hát. Thông tin nào có thể được ghi?
- Câu 2Mức 2Đúng / Sai
Mỗi lần em nói với một AI, mọi AI đều tự học lại ngay lập tức.
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Ba thẻ tương tác hư cấu và lời giải thích “có thể ghi nhận tùy hệ thống; ghi nhận không có nghĩa tự học ngay”. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trả lời miệng, chỉ vào thẻ hoặc làm trên giấy. Giáo viên hay cha mẹ quan sát và ghi giúp vào hồ sơ; em không cần tự gõ chữ để chứng tỏ mình hiểu bài.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Chuẩn bị hộp và ba thẻ tương tác hư cấu; không yêu cầu trẻ chia sẻ lịch sử cá nhân.
Tổ chức hoạt động
Kể ba lượt chọn 5 phút, giải thích có thể lưu 8 phút, mô hình hai hộp 12 phút, luyện 5 phút, nhắc bảo vệ dữ liệu 5 phút. Lặp từ “có thể”, không khẳng định tất cả dịch vụ tự động huấn luyện. Người lớn ghi lời giải thích thay chữ viết khi cần.
Câu hỏi thảo luận
- Một gợi ý giống lượt chọn trước có chứng minh máy biết hết về người dùng không?
- Ai giúp em xem một dịch vụ dùng dữ liệu ra sao?
Quan sát minh chứng
- Em nhận ra câu hỏi, lời nói hoặc lựa chọn có thể là dữ liệu tương tác.
- Em không đồng nhất ghi nhận dữ liệu với mọi AI tự học lại sau từng lượt dùng.
Điều cần nhớ
Tương tác có thể để lại dữ liệu tùy hệ thống. Em bảo vệ thông tin riêng và hỏi người lớn về cách dịch vụ dùng dữ liệu.