Khoa học tự nhiên 9
Khoa học tự nhiênLớp 9Phần 5. Chương IV. Điện từ

Bài 14. Cảm ứng điện từ. Nguyên tắc tạo ra dòng điện xoay chiều

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt cảm ứng điện từ, đổi chiều cảm ứng, dòng xoay chiều.
  • Giải quyết tình huống: Đưa nam châm lại gần cuộn kín rồi giữ yên. Khi nào kim điện kế lệch trong mô hình?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Cảm ứng điện từ. có thể có dòng trong mạch kín khi số đường sức từ xuyên tiết diện cuộn thay đổi.

Đổi chiều cảm ứng. đảo sự biến thiên từ qua cuộn có thể đổi chiều dòng.

Dòng xoay chiều. dòng đổi chiều luân phiên theo thời gian trong mô hình máy phát.

Phân biệt: Cần biến thiên từ xuyên cuộn; chỉ có từ trường không đổi chưa đủ.

Phân tích tình huống

Đưa nam châm lại gần cuộn kín rồi giữ yên. Khi nào kim điện kế lệch trong mô hình?

Cách giải: Lúc từ qua cuộn thay đổi khi đưa lại gần; giữ yên tương đối thì không có dòng cảm ứng duy trì do thao tác ấy. Có thể lệch ngược lúc kéo ra.

Vì sao quay cuộn trong từ trường có thể phát dòng đổi chiều?

Vận dụng: Từ xuyên cuộn biến thiên tuần hoàn và chiều biến thiên thay đổi, tạo chiều dòng luân phiên. Cơ năng quay chuyển thành điện năng, không tự sinh điện vô nguồn.

Khái niệm chính

Cảm ứng điện từ
có thể có dòng trong mạch kín khi số đường sức từ xuyên tiết diện cuộn thay đổi
Đổi chiều cảm ứng
đảo sự biến thiên từ qua cuộn có thể đổi chiều dòng
Dòng xoay chiều
dòng đổi chiều luân phiên theo thời gian trong mô hình máy phát

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Đưa nam châm lại gần cuộn kín rồi giữ yên. Khi nào kim điện kế lệch trong mô hình?

    Xem lời giải

    Lúc từ qua cuộn thay đổi khi đưa lại gần; giữ yên tương đối thì không có dòng cảm ứng duy trì do thao tác ấy. Có thể lệch ngược lúc kéo ra.

Ghi nhớ

Cảm ứng điện từ: có thể có dòng trong mạch kín khi số đường sức từ xuyên tiết diện cuộn thay đổi. Đổi chiều cảm ứng: đảo sự biến thiên từ qua cuộn có thể đổi chiều dòng. Dòng xoay chiều: dòng đổi chiều luân phiên theo thời gian trong mô hình máy phát.

Dễ nhầm

  • Nam châm đứng yên cạnh cuộn kín luôn tạo dòng cảm ứng liên tục.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, cảm ứng điện từ có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, đổi chiều cảm ứng có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Nam châm đứng yên cạnh cuộn kín luôn tạo dòng cảm ứng liên tục.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “dòng đổi chiều luân phiên theo thời gian trong mô hình máy phát” mô tả .

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Đưa nam châm lại gần cuộn kín rồi giữ yên. Khi nào kim điện kế lệch trong mô hình?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Vì sao quay cuộn trong từ trường có thể phát dòng đổi chiều?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Nam châm đứng yên cạnh cuộn kín luôn tạo dòng cảm ứng liên tục.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay