Giáo dục công dân 9
Giáo dục công dânLớp 9Bài 10. Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ nộp thuế

Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ nộp thuế

Mục tiêu bài học

  • Giải thích tự do kinh doanh, nghĩa vụ thuế bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Mọi người có quyền kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm; ngành có điều kiện phải đáp ứng điều kiện, thực hiện đăng kí và trách nhiệm theo quy định. Nghĩa vụ nộp thuế là theo luật, không phải tự nguyện tùy thích; quyền kinh doanh không đồng nghĩa được bán hàng giả hoặc che giấu doanh thu.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Xác định ngành, chủ thể, điều kiện và quy định có hiệu lực; ghi chép trung thực, lưu chứng từ, kê khai/nộp theo hướng dẫn cơ quan thuế. Không tự áp một thuế suất hay ngưỡng cho mọi hoạt động. Ví dụ sách cũ cần đối chiếu thay đổi2025–26 trước khi áp dụng.

Tình huống giả định để học: Một cửa hàng nghĩ bán trực tuyến thì không cần quan tâm thuế. Bạn lấy tờ hướng dẫn cũ về thuế khoán và lệ phí môn bài làm căn cứ cho2026; chủ cửa hàng muốn kiểm lại nguồn chính thức.

Phân tích: Kênh bán không tự loại nghĩa vụ; quy định có thay đổi, cần nguồn hiện hành và điều kiện cụ thể, không đoán thuế suất.

Đối chiếu pháp luật — ngày 03/11/2026

Hiến pháp Điều33 về quyền tự do kinh doanh và Điều47 về nghĩa vụ thuế. Theo Nghị quyết198/2025/QH15, hộ/cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ01/01/2026; chấm dứt thu,nộp lệ phí môn bài cùng ngày. Không coi ví dụ sách trước thay đổi là hướng dẫn hiện hành, không suy rằng bỏ khoán nghĩa là miễn mọi thuế. Đây là kiến thức giáo dục theo nguồn dẫn, không phải tư vấn cho hồ sơ cá nhân. Không suy ra mức phạt hoặc trách nhiệm pháp lí cụ thể nếu chưa đủ điều kiện và quy định áp dụng.

Khái niệm chính

Tự do kinh doanh, nghĩa vụ thuế
Mọi người có quyền kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm; ngành có điều kiện phải đáp ứng điều kiện, thực hiện đăng kí và trách nhiệm theo quy định. Nghĩa vụ nộp thuế là theo luật, không phải tự nguyện tùy thích; quyền kinh doanh không đồng nghĩa được bán hàng giả hoặc che giấu doanh thu.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Giải thích hai thay đổi khiến không dùng nguyên tờ hướng dẫn cũ cho2026.

    Một cửa hàng nghĩ bán trực tuyến thì không cần quan tâm thuế. Bạn lấy tờ hướng dẫn cũ về thuế khoán và lệ phí môn bài làm căn cứ cho2026; chủ cửa hàng muốn kiểm lại nguồn chính thức.

    Xem lời giải

    Nghị quyết198/2025/QH15 quy định hộ/cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ01/01/2026 và chấm dứt thu,nộp lệ phí môn bài cùng ngày. Điều này không có nghĩa miễn mọi thuế; phải tra quy định quản lí thuế phù hợp, không tự tính số phải nộp khi thiếu dữ kiện.

Ghi nhớ

Kinh doanh hợp pháp gắn nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành. Xác định ngành, chủ thể, điều kiện và quy định có hiệu lực; ghi chép trung thực, lưu chứng từ, kê khai/nộp theo hướng dẫn cơ quan thuế.

Dễ nhầm

  • Tự do kinh doanh nghĩa là được kinh doanh mọi ngành dù luật cấm.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Một cửa hàng nghĩ bán trực tuyến thì không cần quan tâm thuế. Bạn lấy tờ hướng dẫn cũ về thuế khoán và lệ phí môn bài làm căn cứ cho2026; chủ cửa hàng muốn kiểm lại nguồn chính thức.

    Kết luận phù hợp nhất?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Một cửa hàng nghĩ bán trực tuyến thì không cần quan tâm thuế. Bạn lấy tờ hướng dẫn cũ về thuế khoán và lệ phí môn bài làm căn cứ cho2026; chủ cửa hàng muốn kiểm lại nguồn chính thức.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Kinh doanh hợp pháp gắn nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành.
    b)Tự do kinh doanh nghĩa là được kinh doanh mọi ngành dù luật cấm.
  4. Câu 4Mức 1Điền vào chỗ trống

    Quyền lựa chọn và thực hiện hoạt động kinh doanh trong ngành, nghề pháp luật không cấm, đồng thời đáp ứng điều kiện liên quan, được gọi là .

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận định nào đúng với nội dung bài, kể cả ngoài tình huống đã nêu?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Một cửa hàng nghĩ bán trực tuyến thì không cần quan tâm thuế. Bạn lấy tờ hướng dẫn cũ về thuế khoán và lệ phí môn bài làm căn cứ cho2026; chủ cửa hàng muốn kiểm lại nguồn chính thức.

    Giải thích hai thay đổi khiến không dùng nguyên tờ hướng dẫn cũ cho2026.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Một cửa hàng nghĩ bán trực tuyến thì không cần quan tâm thuế. Bạn lấy tờ hướng dẫn cũ về thuế khoán và lệ phí môn bài làm căn cứ cho2026; chủ cửa hàng muốn kiểm lại nguồn chính thức.

    Chỉ biết doanh thu có đủ tính ngay toàn bộ thuế cho mọi cơ sở không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một cửa hàng nghĩ bán trực tuyến thì không cần quan tâm thuế. Bạn lấy tờ hướng dẫn cũ về thuế khoán và lệ phí môn bài làm căn cứ cho2026; chủ cửa hàng muốn kiểm lại nguồn chính thức.

    Lập phiếu kiểm pháp lí trước kinh doanh, không ghi mức thuế đoán.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay