Lịch sử và Địa lí 8
Lịch sử và Địa líLớp 8Phần 1. Lịch sử · Chương 1: Châu Âu và Bắc Mỹ từ nửa sau thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII

Bài 3. Cách mạng công nghiệp (nửa sau thế kỉ XVIII – giữa thế kỉ XIX)

Mục tiêu bài học

  • Hiểu và giải thích được nội dung trọng tâm của “Cách mạng công nghiệp (nửa sau thế kỉ XVIII – giữa thế kỉ XIX)”.
  • Đọc dữ kiện, phân biệt kết quả với suy luận và trình bày giải pháp hoặc nhận xét có điều kiện, đúng nguồn.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Cách mạng công nghiệp là bước chuyển từ lao động thủ công sang sản xuất bằng máy, trước hết ở Anh từ nửa sau thế kỉ XVIII. Anh có vốn, thị trường, nguồn lao động và điều kiện tài nguyên, đồng thời có biến đổi chính trị thuận lợi cho kinh doanh. Trong dệt, thoi bay rồi máy kéo sợi, máy dệt làm thay đổi năng suất; máy hơi nước được Giêm Oát cải tiến giúp sử dụng nguồn động lực ít lệ thuộc dòng nước hơn. Không gọi Oát là người đầu tiên tạo mọi dạng máy hơi nước: đóng góp nổi bật là cải tiến để sử dụng hiệu quả hơn. Cơ khí, luyện kim và giao thông phát triển, nhà máy tập trung nhiều lao động.

Giải thích, phương pháp và giới hạn

Tàu thủy chạy bằng hơi nước, đầu máy xe lửa và đường sắt rút ngắn thời gian vận chuyển, tăng liên kết thị trường. Công nghiệp hóa lan từ Anh sang nhiều nước châu Âu và Bắc Mỹ trong thế kỉ XIX. Khả năng sản xuất tăng mạnh, đô thị phát triển; tư sản công nghiệp và vô sản trở thành những lực lượng xã hội quan trọng. Lợi ích không chia đều: công nhân phải chịu giờ làm dài, điều kiện nguy hiểm, phụ nữ và trẻ em bị bóc lột. Máy móc cũng gắn ô nhiễm khi nhiên liệu hóa thạch được đốt nhiều. Cần phân biệt thành tựu kĩ thuật với cách tổ chức sử dụng thành tựu, không coi tiến bộ tự động giải quyết mọi vấn đề xã hội.

Một số mốc kĩ thuật để đối chiếu

Năm 1764, Giêm Ha-gri-vơ chế tạo máy kéo sợi Gien-ni, giúp tăng khả năng kéo sợi so với công cụ thủ công. Máy dệt chạy bằng sức nước gắn Ét-mơn Các-rai 1785; cải tiến động lực hơi nước mở rộng khả năng vận hành máy. Phơn-tơn gắn tàu hơi nước vận tải 1807, Xti-phen-xơn gắn đầu máy xe lửa 1814. Các mốc cho thấy nhu cầu và cải tiến tiếp nối qua nhiều ngành; không coi một máy duy nhất lập tức tạo toàn bộ công nghiệp hiện đại.

Khái niệm chính

Anh
Nơi cách mạng công nghiệp khởi đầu
Máy hơi nước cải tiến
Nguồn động lực quan trọng cho sản xuất
Nhà máy
Tập trung máy móc và lao động
Đường sắt
Mở rộng liên kết vận tải và thị trường

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Xưởng giả định có 10 người làm 100 mét vải/ngày; sau đổi máy, cùng 10 người làm 300 mét/ngày. Số giờ và chất lượng được giả định không đổi, chưa có số liệu tiền lương hoặc mức an toàn.

    Tính mức tăng năng suất bình quân và nêu điều chưa thể suy ra về người lao động.

    Xem lời giải

    Trước đổi máy, 100:10=10 mét/người/ngày; sau đổi máy, 300:10=30 mét/người/ngày. Năng suất bình quân gấp 30:10=3 lần, tăng 20 mét/người/ngày, tương ứng 200% so với mức cũ. Chưa có tiền lương, giờ thực tế hay an toàn nên không thể kết luận đời sống công nhân tự động tốt lên gấp 3 lần.

Ghi nhớ

Anh: Nơi cách mạng công nghiệp khởi đầu; Máy hơi nước cải tiến: Nguồn động lực quan trọng cho sản xuất; Nhà máy: Tập trung máy móc và lao động; Đường sắt: Mở rộng liên kết vận tải và thị trường.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép mỗi đối tượng với mô tả phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô tả nào phù hợp với “Anh”?

  3. Câu 3Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai cặp liên hệ phù hợp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Kiểm tra từng liên hệ; không hiểu mũi tên là quan hệ nguyên nhân.

    ÝĐúngSai
    a)Anh: Nơi cách mạng công nghiệp khởi đầu.
    b)Máy hơi nước cải tiến: Tập trung máy móc và lao động.
    c)Nhà máy: Nguồn động lực quan trọng cho sản xuất.
    d)Đường sắt: Mở rộng liên kết vận tải và thị trường.
  5. Đọc ngữ liệu

    Xưởng giả định có 10 người làm 100 mét vải/ngày; sau đổi máy, cùng 10 người làm 300 mét/ngày. Số giờ và chất lượng được giả định không đổi, chưa có số liệu tiền lương hoặc mức an toàn.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tính mức tăng năng suất bình quân và nêu điều chưa thể suy ra về người lao động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 4Tự luận

    Vì sao nhà máy dùng hơi nước có thể bớt phụ thuộc vị trí sát dòng chảy?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận xét nào đúng về đóng góp của Giêm Oát?

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết bảng đánh giá công nghiệp hóa gồm lợi ích, chi phí xã hội và câu hỏi cần thêm chứng cứ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay