Công dân có quyền làm việc, lựa chọn nghề và nơi làm việc theo pháp luật; người lao động được bảo đảm an toàn và nghỉ ngơi. Nghĩa vụ lao động đi cùng tuân thủ kỉ luật, thỏa thuận hợp pháp. Lao động của người chưa thành niên có quy định bảo vệ riêng, không thể suy từ người lớn sang trẻ.
Kiểm tra chủ thể, công việc, điều kiện, thời gian và quy định áp dụng; đọc thỏa thuận, hỏi người có trách nhiệm trước quyết định. Không tự xem lời hứa lương cao là đủ hợp pháp, không bỏ qua bảo hộ, sức khỏe và học tập.
Tình huống giả định để học: Một cơ sở mời học sinh làm thêm, chưa nói rõ công việc và giờ, yêu cầu giữ giấy tờ gốc để bảo đảm, hứa lương cao. Gia đình muốn hỏi kỹ trước.
Phân tích: Cần kiểm tra điều kiện, tuổi, thời giờ và quy định; lương hay sự đồng ý không xóa yêu cầu an toàn, quyền học tập hoặc hành vi bị cấm.
Đối chiếu Điều 35 Hiến pháp và Bộ luật Lao động trong Văn bản hợp nhất 125/VBHN-VPQH ngày 27/8/2025, bao gồm sửa đổi có hiệu lực 01/01/2026: Điều 16 yêu cầu thông tin công việc, điều kiện trung thực; Điều 17 cấm giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ và yêu cầu bảo đảm bằng tiền, tài sản khi giao kết, thực hiện hợp đồng. Các giới hạn tuổi, việc và giờ trong Điều 143–147 phải xét cùng nhau; không lấy sự đồng ý hay mức lương thay điều kiện luật. Đây là kiến thức giáo dục theo nguồn dẫn, không phải kết luận cho hồ sơ cá nhân hay căn cứ tự ấn định mức phạt.
Lao động chưa thành niên là người làm việc chưa đủ 18 tuổi. Theo Điều 143–146 của văn bản đối chiếu: người từ đủ 13 đến chưa đủ 15 tuổi chỉ làm công việc nhẹ trong danh mục được phép; dưới 13 tuổi chỉ có ngoại lệ hạn chế về nghệ thuật, thể dục, thể thao với điều kiện không tổn hại phát triển và chấp thuận chuyên môn theo luật. Với người chưa đủ 15 tuổi, thời gian không quá 4 giờ/ngày và 20 giờ/tuần, không làm thêm, không làm ban đêm. Nhóm từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi không quá 8 giờ/ngày và 40 giờ/tuần; làm thêm hoặc ban đêm chỉ trong một số nghề, việc thuộc danh mục cho phép, không phải quyền tự thỏa thuận chung. Công việc và nơi bị cấm ở Điều 147 vẫn phải loại trừ. Dưới 15 tuổi còn cần hợp đồng bằng văn bản với người lao động và người đại diện, giờ không cản học, kiểm tra sức khỏe và an toàn phù hợp. Đạt một giới hạn giờ chưa có nghĩa mọi điều kiện tuyển dụng đều đúng.
Ví dụ 1
Nêu ba thông tin cần hỏi trước khi cân nhắc việc làm.
Một cơ sở mời học sinh làm thêm, chưa nói rõ công việc và giờ, yêu cầu giữ giấy tờ gốc để bảo đảm, hứa lương cao. Gia đình muốn hỏi kỹ trước.
Hỏi công việc cụ thể và yếu tố nguy hiểm; giờ làm/nghỉ có ảnh hưởng học; tiền lương, người sử dụng, thỏa thuận và điều kiện áp dụng cho đúng tuổi. Không giao giấy tờ gốc làm bảo đảm; cùng người lớn kiểm tra nguồn tuyển và quy định.
Quyền làm việc đi cùng điều kiện an toàn và bảo vệ người chưa thành niên. Kiểm tra chủ thể, công việc, điều kiện, thời gian và quy định áp dụng; đọc thỏa thuận, hỏi người có trách nhiệm trước quyết định.
Đã đúng 0/7 câu
Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
Một cơ sở mời học sinh làm thêm, chưa nói rõ công việc và giờ, yêu cầu giữ giấy tờ gốc để bảo đảm, hứa lương cao. Gia đình muốn hỏi kỹ trước.
Đánh giá nào phù hợp?
Một cơ sở mời học sinh làm thêm, chưa nói rõ công việc và giờ, yêu cầu giữ giấy tờ gốc để bảo đảm, hứa lương cao. Gia đình muốn hỏi kỹ trước.
Đánh giá hai nhận định.
Chọn tên nội dung phù hợp với mô tả: Công dân có quyền làm việc, lựa chọn nghề và nơi làm việc theo pháp luật; người lao động được bảo đảm an toàn và nghỉ ngơi. Nội dung đó là .
Nhận định nào đúng với nội dung bài, kể cả ngoài tình huống đã nêu?
Một cơ sở mời học sinh làm thêm, chưa nói rõ công việc và giờ, yêu cầu giữ giấy tờ gốc để bảo đảm, hứa lương cao. Gia đình muốn hỏi kỹ trước.
Nêu ba thông tin cần hỏi trước khi cân nhắc việc làm.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Một cơ sở mời học sinh làm thêm, chưa nói rõ công việc và giờ, yêu cầu giữ giấy tờ gốc để bảo đảm, hứa lương cao. Gia đình muốn hỏi kỹ trước.
Sự đồng ý của cha mẹ có cho phép công việc bị cấm đối với trẻ không?
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Một cơ sở mời học sinh làm thêm, chưa nói rõ công việc và giờ, yêu cầu giữ giấy tờ gốc để bảo đảm, hứa lương cao. Gia đình muốn hỏi kỹ trước.
Lập phiếu đánh giá tuyển dụng với kết luận đúng mức.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Một người 14 tuổi được đề nghị làm 5 giờ trong một ngày, dù việc được giả định là công việc nhẹ đúng danh mục. Theo giới hạn giờ trong bài, nhận định nào đúng?
Ghép nội dung đúng theo quy định đã đối chiếu; đây không phải danh sách đầy đủ mọi điều kiện tuyển dụng.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
Tình huống giả định: một học sinh 14 tuổi được đề nghị làm 3 giờ/ngày trong 6 ngày/tuần. Chưa rõ công việc, hợp đồng và giờ có trùng học không. Tính tổng giờ, so với hai trần giờ trong bài và giải thích đã đủ khẳng định tuyển dụng hợp pháp chưa.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
