Tin học 7
Tin họcLớp 7Phần 5. Chủ đề 5. Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

Bài 16. Thuật toán sắp xếp

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và vận dụng kiến thức về thuật toán sắp xếp.
  • Tạo hoặc đánh giá sản phẩm cụ thể, giải thích kết quả và kiểm tra điều kiện áp dụng.

Bài giảng

Hiểu cách hoạt động

Sắp xếp tổ chức dữ liệu theo tiêu chí tăng hoặc giảm, cần giữ nguyên tập phần tử kể cả số lặp. Có thể dùng đổi chỗ các cặp sai thứ tự hoặc chọn phần tử nhỏ nhất cho vị trí đầu rồi tiếp tục phần còn lại. Ghi rõ thuật toán và lượt để không trộn các cách. Với bản ghi, di chuyển cả bản ghi chứ không chỉ một cột riêng lẻ.

Làm và tự kiểm tra

Dữ liệu và sản phẩm mẫu (không phải quan sát thực tế): Sắp xếp tăng dãy5,2,4,1 bằng cách chọn nhỏ nhất của phần chưa sắp rồi đổi với vị trí đầu phần đó.

  1. Tìm nhỏ nhất toàn dãy là1 rồi đổi với5.
  2. Trong đoạn2 4 5 chọn2 giữ vị trí thứ2.
  3. Trong đoạn4 5 chọn4 giữ vị trí thứ3.
  4. Xác nhận dãy tăng và giữ đủ bốn phần tử.

Kết quả hoàn chỉnh: Sau lượt1:1,2,4,5; lượt2 và3 không đổi. Đây là chọn trực tiếp, không phải một lượt nổi bọt. Dãy cuối có đúng1,2,4,5; không được xóa phần tử để làm tăng.

Giữ bản gốc, lưu sản phẩm bằng tên rõ nghĩa; kiểm tra lại sau khi mở. Chỉ dùng dữ liệu giả định hoặc đã được cho phép.

Nổi bọt: chỉ đổi các phần tử liền kề

Theo cách duyệt từ cuối về đầu của bài học, ở mỗi lượt so sánh hai phần tử kề nhau; nếu phần tử sau nhỏ hơn phần tử trước thì đổi chỗ. Sau lượt đầu, số nhỏ nhất về đầu; lượt tiếp không đụng phần đầu đã đúng.

Ví dụ nguyên bản với 5, 2, 4, 1: lượt 1 xét từ phải sang trái, được 5,2,1,4 → 5,1,2,4 → 1,5,2,4. Lượt 2 xét phần chưa sắp: cặp 2,4 giữ nguyên, cặp 5,2 đổi, được 1,2,5,4. Lượt 3 đổi 5,4, được 1,2,4,5. Không được nhảy thẳng đổi hai phần tử không kề nhau rồi gọi là một bước nổi bọt.

Sắp xếp chọn và chia bài toán thành bài toán nhỏ

Cách sắp xếp chọn trong bài in xét vị trí i, lần lượt so sánh giá trị đang ở i với từng phần tử phía sau; gặp phần tử nhỏ hơn thì đổi ngay. Ví dụ 5,2,4,1 ở lượt i=1: so 5 với 2, đổi thành 2,5,4,1; so 2 với 4, giữ; so 2 với 1, đổi thành 1,5,4,2. Lượt i=2 lần lượt được 1,4,5,2 rồi 1,2,5,4; lượt i=3 được 1,2,4,5.

Ví dụ ở mục trước dùng biến thể tìm hết phần chưa sắp để xác định nhỏ nhất rồi mới đổi một lần. Hai cách đều sắp xếp đúng nhưng trạng thái trung gian có thể khác: lượt đầu của biến thể là 1,2,4,5, không phải kết quả lượt đầu của cách đổi ngay trong bài in. Khi làm bài, đọc rõ quy tắc được yêu cầu.

Chia bài toán giúp dễ mô tả và kiểm tra: sau khi vị trí đầu đã chứa nhỏ nhất, ta chỉ cần xử lí đoạn còn lại bằng cùng nguyên tắc. Kết quả từng đoạn phải ghép thành dãy tăng, không bỏ số lặp hoặc tách tên khỏi điểm cùng bản ghi.

Ghi nhớ

Sắp xếp tổ chức dữ liệu theo tiêu chí tăng hoặc giảm, cần giữ nguyên tập phần tử kể cả số lặp.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mục tiêu tăng dần là gì?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Sau chọn nhỏ nhất lượt đầu của5,2,4,1 là dãy nào?

  3. Câu 3Mức 1Đúng / Sai

    Sắp xếp được phép tự xóa giá trị lặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Bảng có tên và điểm phải sắp cả hàng để giữ đúng người–điểm.

  5. Câu 5Mức 2Ghép nối

    Ghép đúng khái niệm và tác dụng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 6Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Với nhiệm vụ sau, sắp xếp các bước theo quan hệ trước–sau: Sắp xếp tăng dãy5,2,4,1 bằng cách chọn nhỏ nhất của phần chưa sắp rồi đổi với vị trí đầu phần đó.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Trong đoạn2 4 5 chọn2 giữ vị trí thứ2
    2. 2Trong đoạn4 5 chọn4 giữ vị trí thứ3
    3. 3Xác nhận dãy tăng và giữ đủ bốn phần tử
    4. 4Tìm nhỏ nhất toàn dãy là1 rồi đổi với5
  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Sắp xếp tăng dãy5,2,4,1 bằng cách chọn nhỏ nhất của phần chưa sắp rồi đổi với vị trí đầu phần đó. Nộp sản phẩm hoặc mô tả đủ thao tác và kết quả. Đây là bài thực hành do người dạy chấm, không tự điều khiển phần mềm.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sắp tăng3,1,3,2 và giải thích số3 có còn hai lần không.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 9Mức 3Tự luận

    Sắp tăng 5,2,4,1 bằng nổi bọt, mỗi lượt duyệt các cặp kề nhau từ cuối phần chưa sắp về đầu. Viết đủ ba trạng thái sau từng lượt và giải thích phần đã cố định.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  10. Câu 10Mức 3Trắc nghiệm 1 đáp án

    Dãy 5,2,4,1; xét vị trí đầu, so lần lượt với từng phần tử phía sau và đổi NGAY khi gặp số nhỏ hơn. Kết quả sau lượt vị trí đầu là dãy nào?

  11. Câu 11Mức 2Tự luận

    Sau một lượt chọn, vị trí đầu đã chứa số nhỏ nhất. Vì sao có thể chia nhiệm vụ còn lại thành sắp xếp đoạn phía sau? Nêu điều phải bảo toàn khi có hai số bằng nhau.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay