Khoa học tự nhiên 6
Khoa học tự nhiênLớp 6Phần 5. Chương V. Tế bào

Bài 19. Cấu tạo và chức năng các thành phần của tế bào

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt màng tế bào, tế bào chất, nhân tế bào.
  • Giải quyết tình huống: Tế bào lá xanh có lục lạp nhưng tế bào rễ thường không có. Điều đó có mâu thuẫn không?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Màng tế bào. bao bọc và kiểm soát trao đổi chất với môi trường.

Tế bào chất. nơi diễn ra nhiều hoạt động sống của tế bào.

Nhân tế bào. chứa vật chất di truyền và điều khiển hoạt động ở tế bào nhân thực.

Phân biệt: Vi khuẩn có vật chất di truyền ở vùng nhân nhưng không có màng nhân bao bọc.

Tế bào thực vật còn có thành tế bào bên ngoài màng; nhiều tế bào trưởng thành có không bào lớn. Tế bào lá xanh có lục lạp chứa diệp lục tham gia quang hợp, nhưng tế bào rễ và nhiều tế bào biểu bì củ không có lục lạp. Tế bào động vật không có thành cellulose hay lục lạp. Nhân sơ và nhân thực đều có màng, tế bào chất và vật chất di truyền.

Sơ đồ thành, màng, tế bào chất và nhân ở tế bào thực vật nhân thực

Phân tích tình huống

Tế bào lá xanh có lục lạp nhưng tế bào rễ thường không có. Điều đó có mâu thuẫn không?

Cách giải: Không. Lục lạp gắn với quang hợp, tập trung ở phần xanh được chiếu sáng; không phải mọi tế bào thực vật đều có lục lạp.

Phân biệt tế bào vi khuẩn và tế bào thịt quả bằng cấu trúc nhân.

Vận dụng: Vi khuẩn không có nhân được màng bao, vật chất di truyền ở vùng nhân; tế bào thịt quả là nhân thực có nhân có màng. Không kết luận vi khuẩn không có vật chất di truyền.

Khái niệm chính

Màng tế bào
bao bọc và kiểm soát trao đổi chất với môi trường
Tế bào chất
nơi diễn ra nhiều hoạt động sống của tế bào
Nhân tế bào
chứa vật chất di truyền và điều khiển hoạt động ở tế bào nhân thực

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tế bào lá xanh có lục lạp nhưng tế bào rễ thường không có. Điều đó có mâu thuẫn không?

    Xem lời giải

    Không. Lục lạp gắn với quang hợp, tập trung ở phần xanh được chiếu sáng; không phải mọi tế bào thực vật đều có lục lạp.

Ghi nhớ

Màng tế bào: bao bọc và kiểm soát trao đổi chất với môi trường. Tế bào chất: nơi diễn ra nhiều hoạt động sống của tế bào. Nhân tế bào: chứa vật chất di truyền và điều khiển hoạt động ở tế bào nhân thực.

Dễ nhầm

  • Vi khuẩn không có nhân hoàn chỉnh nên không có vật chất di truyền.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Sơ đồ chỉ vẽ các cấu trúc đang học, không theo tỉ lệ và không phải ảnh quan sát.

    Tế bào thực vật nhân thực có thành ngoài màng, nhân và tế bào chất

  2. Câu 1Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trên sơ đồ, đường bao dày xanh bên ngoài và đường tím phía trong lần lượt biểu diễn gì?

  3. Câu 2Mức 3Tự luận

    Sơ đồ không vẽ lục lạp. Có thể suy mọi tế bào thực vật không có lục lạp không? Giải thích bằng một ví dụ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  4. Câu 3Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, màng tế bào có đặc điểm nào?

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, tế bào chất có đặc điểm nào?

  6. Câu 5Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 6Mức 2Đúng / Sai

    Vi khuẩn không có nhân hoàn chỉnh nên không có vật chất di truyền.

  8. Câu 7Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “chứa vật chất di truyền và điều khiển hoạt động ở tế bào nhân thực” mô tả .

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tế bào lá xanh có lục lạp nhưng tế bào rễ thường không có. Điều đó có mâu thuẫn không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  10. Câu 9Mức 3Tự luận

    Phân biệt tế bào vi khuẩn và tế bào thịt quả bằng cấu trúc nhân.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 10Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Vi khuẩn không có nhân hoàn chỉnh nên không có vật chất di truyền.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay