Lịch sử và Địa lí 6
Lịch sử và Địa líLớp 6Phần 8. Địa lí · Chương 2: Trái Đất – Hành tinh của hệ Mặt Trời

Bài 8. Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời và hệ quả

Mục tiêu bài học

  • Giải thích được các ý chính của chuyển động của trái đất quanh mặt trời và hệ quả.
  • Đọc tình huống, phân biệt dữ kiện với suy luận và trình bày kết luận có căn cứ.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo quỹ đạo gần elip, một vòng khoảng 365 ngày 6 giờ. Trục nghiêng và gần như giữ nguyên hướng trong quá trình chuyển động. Sự kết hợp chuyển động và độ nghiêng làm góc chiếu, thời gian chiếu sáng thay đổi theo mùa.

Giải thích, phương pháp và giới hạn

Hai bán cầu có mùa trái ngược nhau. Khoảng tháng 6, bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời nên có ngày dài và mùa nóng; khoảng tháng 12 ngược lại. Không giải thích mùa đơn giản bằng khoảng cách tới Mặt Trời vì hai bán cầu cùng khoảng cách mà mùa trái nhau. Các mốc xấp xỉ theo lịch dương: 21/3 và 23/9 là xuân phân/thu phân, hai bán cầu nhận chiếu sáng gần đối xứng, ngày đêm gần bằng nhau ngoài ảnh hưởng khúc xạ và kích thước Mặt Trời; 22/6 bán cầu Bắc ngả về Mặt Trời, 22/12 bán cầu Nam ngả về Mặt Trời. Tên mùa đối lập giữa hai bán cầu; ngày thực tế có thể lệch khoảng một ngày tùy năm và múi giờ.

Khái niệm chính

Một vòng quanh Mặt Trời
Khoảng 365 ngày 6 giờ
Tháng 6 ở bán cầu Bắc
Thường là thời kì mùa nóng
Tháng 6 ở bán cầu Nam
Thường là thời kì mùa lạnh
Nguyên nhân mùa
Trục nghiêng kết hợp chuyển động quanh Mặt Trời

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Hai thành phố giả định cùng cách Xích đạo 40°: A ở bán cầu Bắc, B ở bán cầu Nam. Xét thời điểm gần ngày 22/6.

    So sánh khuynh hướng độ dài ngày và mùa của A, B.

    Xem lời giải

    A có ngày dài hơn đêm và thuộc mùa nóng; B có ngày ngắn hơn đêm và thuộc mùa lạnh. So sánh này theo vị trí thiên văn, không khẳng định nhiệt độ từng ngày vì còn tác động thời tiết.

Ghi nhớ

Một vòng quanh Mặt Trời: Khoảng 365 ngày 6 giờ; Tháng 6 ở bán cầu Bắc: Thường là thời kì mùa nóng; Tháng 6 ở bán cầu Nam: Thường là thời kì mùa lạnh; Nguyên nhân mùa: Trục nghiêng kết hợp chuyển động quanh Mặt Trời.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép mỗi đối tượng với mô tả phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô tả nào phù hợp với “Một vòng quanh Mặt Trời”?

  3. Câu 3Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai cặp liên hệ phù hợp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Xác định đúng hoặc sai cho từng nhận định; mỗi ý xét riêng theo kiến thức của bài.

    ÝĐúngSai
    a)Một vòng quanh Mặt Trời: Khoảng 365 ngày 6 giờ.
    b)Gần tháng 6, bán cầu Bắc thường có mùa lạnh còn bán cầu Nam có mùa nóng.
    c)Mùa nóng ở cả hai bán cầu xảy ra cùng lúc chỉ vì Trái Đất gần Mặt Trời.
    d)Nguyên nhân mùa: Trục nghiêng kết hợp chuyển động quanh Mặt Trời.
  5. Đọc ngữ liệu

    Hai thành phố giả định cùng cách Xích đạo 40°: A ở bán cầu Bắc, B ở bán cầu Nam. Xét thời điểm gần ngày 22/6.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    So sánh khuynh hướng độ dài ngày và mùa của A, B.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 4Tự luận

    Bác giải thích “mùa hè vì Trái Đất ở gần Mặt Trời hơn” bằng thông tin hai bán cầu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Gần tháng 12, hai bán cầu thường có mùa thế nào?

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Một năm lịch 365 ngày so với chu kì khoảng 365 ngày 6 giờ tạo nhu cầu điều chỉnh nào?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay