Giáo dục công dân 6
Giáo dục công dânLớp 6Bài 10. Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

Mục tiêu bài học

  • Giải thích quyền gắn với nghĩa vụ bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Hiến pháp ghi nhận quyền con người, quyền công dân và nghĩa vụ. Quyền học tập gắn với nghĩa vụ học tập; quyền của mình không cho phép xâm phạm quyền người khác. Không phải mọi quyền đều dành riêng công dân; cần đọc đúng chủ thể mọi người hay công dân.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Xác định chủ thể, hành vi và quyền bị tác động; tìm quy định phù hợp; phân biệt thực hiện quyền với lạm dụng; chọn cách bảo vệ quyền tôn trọng người khác. Hiến pháp hợp nhất năm 2025 là căn cứ hiện hành dùng trong bài.

Tình huống giả định để học: Dũng muốn phát biểu ý kiến về nội quy lớp. Bạn viết góp ý có lí do nhưng kèm ảnh tin nhắn riêng của một bạn khác dù chưa được đồng ý.

Phân tích: Góp ý và tôn trọng riêng tư có thể cùng thực hiện. Điều 15 yêu cầu tôn trọng quyền người khác; Điều 21 bảo vệ riêng tư. Đổi tên mà vẫn nhận diện được chưa đủ bảo vệ.

Đối chiếu pháp luật — ngày 03/11/2026

Đối chiếu Điều 15 (quyền gắn với nghĩa vụ, tôn trọng quyền người khác), Điều 21 (riêng tư), Điều 39 (học tập) của Hiến pháp hợp nhất năm 2025. Các ví dụ của sách về tổ chức chính quyền trước sửa đổi năm 2025 không được dùng làm mô tả hiện hành. Đây là kiến thức giáo dục theo nguồn dẫn, không phải tư vấn cho hồ sơ cá nhân. Không suy ra mức phạt hoặc trách nhiệm pháp lí cụ thể nếu chưa đủ điều kiện và quy định áp dụng.

Khái niệm chính

Quyền gắn với nghĩa vụ
Hiến pháp ghi nhận quyền con người, quyền công dân và nghĩa vụ. Quyền học tập gắn với nghĩa vụ học tập; quyền của mình không cho phép xâm phạm quyền người khác. Không phải mọi quyền đều dành riêng công dân; cần đọc đúng chủ thể mọi người hay công dân.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết lại góp ý của Dũng không xâm phạm riêng tư.

    Dũng muốn phát biểu ý kiến về nội quy lớp. Bạn viết góp ý có lí do nhưng kèm ảnh tin nhắn riêng của một bạn khác dù chưa được đồng ý.

    Xem lời giải

    Em đề nghị lớp thông báo thay đổi lịch trực nhật trước một ngày để các bạn chuẩn bị. Tuần trước một lần đổi lịch sát giờ khiến nhóm chưa mang đủ dụng cụ. Em xin không đưa tin nhắn cá nhân; lớp có thể xem lại lịch chung để kiểm tra.

Ghi nhớ

Thực hiện quyền phải tôn trọng quyền người khác. Xác định chủ thể, hành vi và quyền bị tác động; tìm quy định phù hợp; phân biệt thực hiện quyền với lạm dụng; chọn cách bảo vệ quyền tôn trọng người khác.

Dễ nhầm

  • Có quyền góp ý thì không phải chịu trách nhiệm về thông tin đăng.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Dũng muốn phát biểu ý kiến về nội quy lớp. Bạn viết góp ý có lí do nhưng kèm ảnh tin nhắn riêng của một bạn khác dù chưa được đồng ý.

    Cách điều chỉnh phù hợp nhất là gì?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dũng muốn phát biểu ý kiến về nội quy lớp. Bạn viết góp ý có lí do nhưng kèm ảnh tin nhắn riêng của một bạn khác dù chưa được đồng ý.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Thực hiện quyền phải tôn trọng quyền người khác.
    b)Có quyền góp ý thì không phải chịu trách nhiệm về thông tin đăng.
  4. Câu 4Mức 1Điền vào chỗ trống

    Công dân được học tập và cũng có trách nhiệm học tập, tôn trọng việc học của người khác. Mối liên hệ đó thể hiện .

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận định nào đúng với nội dung bài, kể cả ngoài tình huống đã nêu?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Dũng muốn phát biểu ý kiến về nội quy lớp. Bạn viết góp ý có lí do nhưng kèm ảnh tin nhắn riêng của một bạn khác dù chưa được đồng ý.

    Viết lại góp ý của Dũng không xâm phạm riêng tư.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Dũng muốn phát biểu ý kiến về nội quy lớp. Bạn viết góp ý có lí do nhưng kèm ảnh tin nhắn riêng của một bạn khác dù chưa được đồng ý.

    Vì sao một bức ảnh tin nhắn chưa chứng minh toàn bộ nguyên nhân việc trực nhật chậm?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Dũng muốn phát biểu ý kiến về nội quy lớp. Bạn viết góp ý có lí do nhưng kèm ảnh tin nhắn riêng của một bạn khác dù chưa được đồng ý.

    Lập bảng một quyền học sinh thực hiện và cách tôn trọng người khác.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay