Công nghệ 12 — Công nghệ Điện–Điện tử / Lâm nghiệp–Thuỷ sản (hai nhánh lựa chọn)
Công nghệLớp 12Phần 6. Nhánh Điện–Điện tử (lựa chọn) · Phần hai. Công nghệ điện tử · Chương VI. Linh kiện điện tử

Bài 17. Thực hành: Mạch phát hiện dòng điện xoay chiều trong dây dẫn

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt được cảm ứng điện từ, khối khuếch đại, ngưỡng phát hiện trong đúng điều kiện của bài.
  • Hoàn thành nhiệm vụ: Viết báo cáo dự kiến cho hai trường hợp nguồn thử cách li có và không có dòng xoay chiều.

Bài giảng

Nguyên lí, phân biệt và điều kiện áp dụng

Mạch dùng cuộn cảm thu tín hiệu từ trường biến thiên gần dây có dòng xoay chiều; khối transistor khuếch đại tín hiệu để điều khiển LED. Nguồn pin cấp năng lượng cho mạch phát hiện, không lấy năng lượng trực tiếp từ dây cần kiểm tra. Độ nhạy phụ thuộc biên độ, tần số, vị trí cuộn và hình học dây. Dòng đi và về gần nhau có thể làm từ trường bên ngoài giảm.

Phân tích nhiệm vụ, kiểm soát và thực hành an toàn

Mục đích thực hành là đọc sơ đồ, lắp bộ điện áp thấp được giáo viên duyệt, kiểm tra nguội, thử các tín hiệu và báo cáo. Thay mọi phần điện lưới của ví dụ sách bằng nguồn xoay chiều cách li điện áp thấp do giáo viên chuẩn bị hoặc dữ liệu mô phỏng; không cho học sinh đưa cuộn gần dây điện gia đình. Khi LED không sáng, chỉ kết luận chưa phát hiện theo điều kiện thử, tuyệt đối không kết luận dây không nguy hiểm. Báo cáo phải ghi trạng thái nguồn thử, khoảng cách và dự kiến/quan sát riêng.

Dụng cụ, điều kiện thu tín hiệu và phiếu hoàn chỉnh

Phân tích sơ đồ sách gồm cuộn thu, tụ ghép, hai transistor khuếch đại, LED có hạn dòng và nguồn một chiều riêng. Khi thực hiện tại trường chỉ dùng bộ học tập thấp áp mà giáo viên đã kiểm tra chức năng, sơ đồ chân, cực tụ và giới hạn dòng LED; không sao chép phần nguồn thử điện lưới của sách vào hoạt động học sinh. Dụng cụ gồm bộ thu đã duyệt, đồng hồ pin, thước đo khoảng cách và nguồn tín hiệu xoay chiều cách li thấp áp do người đủ năng lực chuẩn bị. Nếu chưa có bộ được kiểm chứng thì hoạt động này là đọc sơ đồ và phân tích phiếu, không giả vờ đã lắp hoặc thử.

Mô hình cảm ứng giả thiết có từ thông biến thiên đủ để khối khuếch đại tác động. Với một bộ thực, độ ghép, khoảng cách, tần số, đường dòng đi/về, nhiễu và cả ghép điện dung có thể ảnh hưởng; không hứa cứ cấp xoay chiều thấp áp bất kì là LED phải sáng. Nguồn pin cấp năng lượng cho LED; dây thử không nối điện trực tiếp vào mạch thu.

Phiếu dự kiến có đủ hai hàng: A — nguồn thử không tạo tín hiệu biến thiên tại bộ thu, pin và mạch đúng → LED dự kiến tắt; B — nguồn thử tạo tín hiệu biến thiên đủ ngưỡng, vị trí đã quy định và bộ thu hoạt động đúng → LED dự kiến sáng. Khoảng cách, nguồn và thời điểm phải ghi khi thực sự thử, còn ở đây ghi “chưa thực hiện”, không bịa số đo. LED tắt chỉ là chưa phát hiện theo điều kiện thử; LED sáng cũng không đo được dòng tải hay chứng nhận điện áp. Tuyệt đối không dùng mô hình để quyết định chạm dây điện thật.

Đối chiếu linh kiện sách: cuộn13 μH, tụ ghép0,47 μF và hai NPN C1815 với nguồn một chiều riêng12 V; đúng thứ tự chân phải theo nhà sản xuất. Điện trở hạn dòng không được sao chép máy móc. Ví dụ với12 V,LED sụt2 V và giới hạn18 mA, ước lượng bỏ qua sụt transistor cho R≥(12−2)/0,018≈556 Ω;330 Ω không tự bảo đảm giới hạn ấy. Bộ học tập có thể chọn2,2 kΩ để giới hạn dòng theo thiết kế đã kiểm tra, ước lượng(12−2)/2200≈4,55 mA; không từ phép tính bảo đảm LED đủ sáng hoặc bộ thu đủ nhạy. Đây là phân tích lựa chọn linh kiện, không hướng dẫn thử dây điện lưới.

Khái niệm chính

Cảm ứng điện từ
Xuất hiện suất điện động khi từ thông qua cuộn biến thiên
Khối khuếch đại
Tăng mức tín hiệu đủ điều khiển đầu ra
Ngưỡng phát hiện
Mức tín hiệu tối thiểu để hệ báo theo điều kiện thử

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Bảng dữ liệu mô phỏng có 8 lượt thử, LED sáng ở 5 lượt. Số lượt không sáng là bao nhiêu?

    Xem lời giải

    8−5=3 lượt không sáng; không từ đó suy trạng thái an toàn của dây thật.

  2. Ví dụ 2

    Viết báo cáo dự kiến cho hai trường hợp nguồn thử cách li có và không có dòng xoay chiều.

    Xem lời giải

    Dự kiến khi có dòng xoay chiều đủ mạnh, đúng vị trí, cuộn thu tín hiệu và LED sáng; khi không có tín hiệu biến thiên, LED tắt. Bảng còn phải có khoảng cách, nguồn thấp áp, điều kiện nguồn pin và nhận xét độ nhạy. Đây là dự đoán, chưa đo. LED tắt không cho phép chạm dây; mô hình không thay dụng cụ kiểm tra an toàn được kiểm định.

Ghi nhớ

Cảm ứng điện từ: Xuất hiện suất điện động khi từ thông qua cuộn biến thiên; Khối khuếch đại: Tăng mức tín hiệu đủ điều khiển đầu ra; Ngưỡng phát hiện: Mức tín hiệu tối thiểu để hệ báo theo điều kiện thử.

Ứng dụng

  • Sản phẩm học tập của bài: Viết báo cáo dự kiến cho hai trường hợp nguồn thử cách li có và không có dòng xoay chiều. Dùng dữ liệu hoặc mô hình trong phạm vi được giao, không coi kết quả giả định là quan sát thật.

Dễ nhầm

  • LED tắt chứng minh dây điện gia đình chắc chắn không mang điện nguy hiểm. Không phát hiện có thể do vị trí hoặc độ nhạy; mạch học tập không dùng xác nhận an toàn điện.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong chủ đề thực hành: mạch phát hiện dòng điện xoay chiều trong dây dẫn, Cảm ứng điện từ được hiểu đúng là gì?

  2. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các khái niệm với ý nghĩa phân biệt đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Đánh giá nhận định: LED bộ phát hiện tắt không cho phép kết luận dây điện thật an toàn.

  4. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ đúng với mô tả“Tăng mức tín hiệu đủ điều khiển đầu ra”: .

  5. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp các bước của quy trình học tập/phân tích này theo trình tự hợp lí.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Ghi kết quả và giới hạn không dùng kiểm tra điện lưới
    2. 2Lắp bộ thấp áp theo thiết kế đã duyệt
    3. 3Phân tích sơ đồ và ranh giới nguồn cách li
    4. 4Giáo viên kiểm tra nguội trước thử
  6. Câu 6Mức 1Trả lời ngắn

    Bảng dữ liệu mô phỏng có 8 lượt thử, LED sáng ở 5 lượt. Số lượt không sáng là bao nhiêu?

  7. Đọc ngữ liệu

    Dữ kiện mô hình dùng cho hai câu vận dụng tiếp theo (không phải kết quả đã thực hiện):

    Bảng dữ liệu mô phỏng có 8 lượt thử, LED sáng ở 5 lượt.

  8. Câu 7Mức 3Nhiều đáp án

    Với nhiệm vụ: Viết báo cáo dự kiến cho hai trường hợp nguồn thử cách li có và không có dòng xoay chiều. Chọn các yêu cầu phù hợp với lập luận/sản phẩm cần nộp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Viết báo cáo dự kiến cho hai trường hợp nguồn thử cách li có và không có dòng xoay chiều.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay