NeoEdu
Giáo án Khoa học tự nhiên 9
Khoa học tự nhiênLớp 9Phần 12. Chương XI. Di truyền học Mendel. Cơ sở phân tử của hiện tượng di truyền

Giáo án Bài 39. Tái bản DNA và phiên mã tạo RNA

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH · 2 tiết (90 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Nêu được tái bản là quá trình tạo hai DNA con theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn.
  • Nêu được phiên mã là quá trình tạo RNA dựa trên một mạch khuôn DNA theo nguyên tắc bổ sung.
  • Giải thích được bán bảo toàn: mỗi DNA con chứa một mạch cũ và một mạch mới được tổng hợp.
  • Phân biệt được tái bản và phiên mã về sản phẩm tạo ra và loại mạch khuôn.
  • Vận dụng được nguyên tắc bổ sung để viết RNA từ mạch khuôn DNA đã cho, ghi theo chiều 5′→3′5'\rightarrow 3' và dùng U thay T.
  • Vận dụng được công thức 2n2^n để tính số DNA con sau n đợt tái bản liên tiếp và xác định số DNA còn chứa mạch gốc.

2. Năng lực

a) Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS chủ động quan sát mô phỏng, tự hoàn thành phiếu học tập và tự kiểm tra kết quả theo đáp án.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4, thống nhất đáp án, trình bày và phản biện cách viết RNA, cách tính số DNA con.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS suy luận từ mô hình để giải thích vì sao tế bào con nhận được bộ DNA giống tế bào mẹ và vì sao RNA không dùng T.

b) Năng lực đặc thù

  • Nhận thức khoa học tự nhiên: HS mô tả được cơ chế tái bản (chạc chữ Y, mỗi mạch làm khuôn, bán bảo toàn) và phiên mã (RNA polymerase, RNA bắt cặp với mạch khuôn 3′–TAC GGA…–5′).
  • Tìm hiểu tự nhiên: HS quan sát mô phỏng 3D trên NeoEdu, đếm số DNA theo từng đợt tái bản, nhận xét quy luật 1 → 2 → 4 → 8.
  • Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: HS viết RNA từ mạch khuôn, tính số DNA con và giải thích được quan niệm sai về việc thay U bằng T.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS hoàn thành đầy đủ phiếu học tập, tự luyện viết RNA và tính số DNA con qua nhiều đợt tái bản.
  • Trung thực: HS đối chiếu kết quả với đáp án, thừa nhận và sửa lỗi khi viết sai chiều mạch hoặc nhầm T với U.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

1. Giáo viên

  • Máy tính, máy chiếu, bảng phụ hoặc bảng nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/9/natural_science/bai-39-tai-ban-dna-va-phien-ma-tao-rna (bài giảng, ví dụ, bài tập tương tác).
  • Mô phỏng 3D tương tác trong trang bài học: tái bản DNA (mạch cũ trắng, mạch mới xanh, enzyme tháo xoắn, giá đếm DNA con 1 → 2 → 4 → 8) và phiên mã (RNA polymerase, RNA U tím).
  • Phiếu học tập số 1 và số 2, thẻ đáp án các trạm luyện tập, bút dạ.

2. Học sinh

  • Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9, vở ghi, bút chì, bút màu hai màu (xanh và đen) để phân biệt mạch cũ và mạch mới.
  • Máy tính bảng hoặc điện thoại (nếu có) để truy cập mô phỏng NeoEdu theo nhóm.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 do GV phát.

III. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Mở đầu · 8 phút

Mở đầu: Làm thế nào để tạo ra hai DNA giống nhau?

a) Mục tiêu

HS nhận biết vấn đề: tế bào con cần nhận bộ DNA giống tế bào mẹ, từ đó xác định nhiệm vụ tìm hiểu cơ chế tái bản và phiên mã.

b) Nội dung

GV chiếu hình ảnh tế bào đang phân chia và sơ đồ một phân tử DNA gồm hai mạch. GV đặt câu hỏi:

  • Khi tế bào phân chia, mỗi tế bào con cần nhận được điều gì từ tế bào mẹ?
  • Một phân tử DNA có thể tạo ra hai phân tử DNA giống nhau bằng cách nào?
  • Thông tin trên DNA được dùng để làm gì trong tế bào? (gợi ý: tạo RNA)

c) Sản phẩm

HS dự đoán: tế bào con cần nhận bộ DNA giống tế bào mẹ; DNA phải được sao chép thành hai phân tử; thông tin trên DNA được chuyển sang RNA. GV ghi bảng hai vấn đề: “Tái bản DNA” và “Phiên mã tạo RNA”. HS ghi tên bài vào vở.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu hình và nêu ba câu hỏi, yêu cầu HS suy nghĩ 1 phút rồi trả lời cá nhân.

    Học sinh

    HS lắng nghe, suy nghĩ và ghi dự đoán ngắn vào vở nháp.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV theo dõi, gọi một số HS trả lời nhanh, không chốt đáp án.

    Học sinh

    HS cá nhân suy nghĩ; HS đưa ra dự đoán, ví dụ: “Tế bào con phải có DNA giống mẹ nên DNA phải được sao chép.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2–3 HS trình bày; hỏi thêm: “Nếu DNA chỉ sao chép thành một bản thì tế bào con sẽ thiếu gì?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Thiếu DNA để phân chia, tế bào con không đủ thông tin di truyền.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét, dẫn dắt: DNA cần được tái bản để tạo hai DNA con; thông tin trên DNA được phiên mã thành RNA. GV giới thiệu hai nội dung chính của tiết học và nêu yêu cầu tìm hiểu.

    Học sinh

    HS ghi tên hai nội dung chính vào vở, xác định nhiệm vụ học tập.

Hoạt động 2.1: Hình thành kiến thức mới · 22 phút

Tái bản DNA và nguyên tắc bán bảo toàn

a) Mục tiêu

HS nêu được tái bản tạo hai DNA con theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn; giải thích được mỗi DNA con có một mạch cũ và một mạch mới; tính được số DNA sau ba đợt tái bản bằng 232^3.

b) Nội dung

HS làm việc nhóm 4. Nhóm quan sát mô phỏng 3D tái bản DNA trên NeoEdu, theo dõi chạc chữ Y, enzyme tháo xoắn, mạch cũ (trắng) và mạch mới (xanh), giá đếm DNA con. Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1.
Câu hỏi GV đặt ra khi quan sát:

  • Enzyme tháo xoắn làm gì với hai mạch của DNA?
  • Mỗi mạch cũ làm khuôn để lắp nucleotide theo nguyên tắc nào?
  • Mỗi DNA con gồm những mạch nào?
  • Sau ba lần tái bản liên tiếp có bao nhiêu DNA con? Bao nhiêu DNA còn chứa mạch gốc?

c) Sản phẩm

Kết quả nhóm:

  • Enzyme tháo xoắn tách hai mạch, tạo chạc chữ Y; mỗi mạch làm khuôn để lắp nucleotide theo nguyên tắc bổ sung (A–T, G–C).
  • Mỗi DNA con gồm một mạch cũ và một mạch mới tổng hợp: đây là bán bảo toàn.
  • Số DNA theo đợt: 1 → 2 → 4 → 8; sau ba đợt có 8 DNA con, chỉ 2 DNA còn mạch gốc.
    Kết luận HS ghi vào vở: Tái bản là quá trình tạo hai DNA con theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn; sau n đợt số DNA con là 2n2^n.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chia lớp thành nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1, hướng dẫn cách mở mô phỏng 3D tái bản trong trang bài học NeoEdu; yêu cầu nhóm chạy mô phỏng ít nhất hai lần.

    Học sinh

    HS nhận nhóm, phân công người điều khiển mô phỏng, người ghi kết quả, người đối chiếu nguyên tắc bổ sung.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, nhắc nhóm quan sát màu mạch cũ và mạch mới, gợi ý nhóm đếm DNA theo giá đếm sau mỗi đợt.

    Học sinh

    HS quan sát mô phỏng, hoàn thành Phiếu học tập số 1. Dự kiến HS trả lời: “Mỗi mạch cũ lắp thêm mạch mới, nên DNA con có một mạch cũ và một mạch mới.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời một nhóm trình bày kết quả đếm DNA theo đợt; mời nhóm khác bổ sung về bán bảo toàn. Đặt câu hỏi: “Nếu mạch gốc bị mất, DNA con có giữ đúng thông tin không?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày: “Sau 3 đợt có 8 DNA, 2 DNA chứa mạch gốc, 6 DNA chỉ chứa mạch mới.” Dự kiến HS trả lời câu hỏi: “Không đủ, vì mạch mới được tổng hợp theo khuôn cũ; giữ mạch cũ giúp DNA con giữ thông tin.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: tái bản tạo hai DNA con theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn; mỗi DNA con chứa một mạch cũ và một mạch mới; sau n đợt có 2n2^n DNA con. GV nhấn mạnh: đếm mạch gốc khác với đếm số đợt tái bản. GV yêu cầu HS ghi khái niệm và công thức vào vở.

    Học sinh

    HS ghi khái niệm tái bản, bán bảo toàn và công thức 2n2^n vào vở; tự sửa phiếu nếu sai.

Hoạt động 2.2: Hình thành kiến thức mới · 20 phút

Phiên mã tạo RNA từ mạch khuôn DNA

a) Mục tiêu

HS nêu được phiên mã tạo RNA dựa trên một mạch khuôn DNA theo nguyên tắc bổ sung; viết được RNA từ mạch khuôn đã cho, ghi theo chiều 5′→3′5'\rightarrow 3' và dùng U thay T.

b) Nội dung

HS làm việc theo cặp trong nhóm 4 đã lập. Các nhóm quan sát mô phỏng phiên mã trên NeoEdu: RNA polymerase mở một đoạn gene, RNA bắt cặp với mạch khuôn 3′–TAC GGA…–5′ và tạo thành 5′–AUG CCU…–3′, sau đó rời DNA. Cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 2.
Câu hỏi GV đặt ra:

  • Phiên mã dựa trên mạch nào của DNA?
  • Vì sao A trên mạch khuôn bắt cặp với U trong RNA?
  • Vì sao phải viết RNA theo chiều 5′→3′5'\rightarrow 3'?
  • So với tái bản, phiên mã cho ra sản phẩm có gì khác?

c) Sản phẩm

Kết quả cặp đôi:

  • Phiên mã tạo RNA dựa trên một mạch khuôn DNA theo nguyên tắc bổ sung.
  • Mạch khuôn 3′–TAC GGA–5′ cho RNA 5′–AUG CCU–3′ (T→A, A→U, C→G, G→C, viết theo chiều đối song với khuôn).
  • RNA dùng U theo mô hình nên A trên khuôn bắt cặp với U; không dùng T trong RNA.
  • Tái bản cho hai DNA con; phiên mã cho một phân tử RNA.
    Kết luận HS ghi vào vở: Phiên mã là quá trình tạo RNA dựa trên một mạch khuôn DNA theo nguyên tắc bổ sung.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 2, nêu nhiệm vụ: quan sát mô phỏng phiên mã và viết RNA từ mạch khuôn 3′–TAC GGA–5′. GV nhắc HS giữ nguyên chiều khuôn khi viết.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, chia cặp trong nhóm; một bạn điều khiển mô phỏng, một bạn ghi kết quả.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV quan sát các cặp, hỏi nhanh: “Bạn đã ghi chiều RNA chưa? Đầu 5′ của RNA ứng với đầu nào của khuôn?”

    Học sinh

    HS viết RNA theo từng vị trí và kiểm tra cặp bazơ. Dự kiến HS viết: 5′–AUG CCU–3′. Một số HS có thể viết T trong RNA; GV yêu cầu các em đối chiếu quy ước U.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời hai cặp trình bày: một cặp viết RNA, một cặp so sánh phiên mã với tái bản. GV hỏi: “Nếu viết RNA là 5′–ATG CCT–3′ thì có đúng không?”

    Học sinh

    HS trình bày: “RNA là 5′–AUG CCU–3′; phiên mã cho một RNA, còn tái bản cho hai DNA.” Dự kiến HS trả lời: “Không đúng, vì RNA dùng U, không dùng T.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: phiên mã tạo RNA theo nguyên tắc bổ sung với một mạch khuôn; RNA dùng U thay T; khi viết cần giữ chiều khuôn. GV so sánh ngắn: tái bản → hai DNA; phiên mã → RNA. GV yêu cầu HS ghi kết luận vào vở.

    Học sinh

    HS ghi khái niệm phiên mã, quy tắc viết RNA và bảng so sánh ngắn vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập · 20 phút

Luyện tập theo trạm: phân biệt khái niệm và giải tình huống

a) Mục tiêu

HS phân biệt đúng tái bản, phiên mã, bán bảo toàn; giải được tình huống viết RNA và tính số DNA con; nhận ra và sửa được quan niệm sai về U và T.

b) Nội dung

Lớp chia thành 2 trạm, mỗi trạm 4 HS xoay vòng nửa thời gian. Trạm 1 (phân biệt khái niệm): bài 1, 2, 3, 4, 5. Trạm 2 (tình huống): bài 6, 7, 8. Các nhóm ghi kết quả vào phiếu nhóm và giải thích ngắn gọn.
Đề bài:

  1. Trong bài này, tái bản có đặc điểm nào? A. tạo hai DNA con theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn; B. tạo protein từ RNA; C. mọi DNA con chỉ gồm mạch mới.
  2. Trong bài này, phiên mã có đặc điểm nào? A. ghép amino acid trực tiếp; B. tạo RNA dựa trên một mạch khuôn DNA theo bổ sung; C. luôn tạo ra hai DNA mới.
  3. Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng: tái bản, phiên mã, bán bảo toàn.
  4. Phiên mã có thể thay U trong RNA bằng T tùy ý mà không đổi quy ước. Đúng hay sai?
  5. “Mỗi DNA con chứa một mạch cũ và một mạch mới tổng hợp” mô tả khái niệm nào?
  6. Mạch khuôn DNA 3′–TAC GGA–5′. Viết RNA bổ sung theo 5′→3′5'\rightarrow 3'.
  7. Một DNA tái bản ba đợt liên tiếp bình thường, có tổng bao nhiêu DNA con? Có bao nhiêu DNA chứa mạch gốc?
  8. Một bạn khẳng định phiên mã có thể thay U bằng T tùy ý. Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả và viết lại kết luận đúng.

c) Sản phẩm

Đáp án:

  1. A. Tái bản tạo hai DNA con theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn.
  2. B. Phiên mã tạo RNA dựa trên một mạch khuôn DNA theo bổ sung.
  3. Tái bản – tạo hai DNA con theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn; phiên mã – tạo RNA dựa trên một mạch khuôn DNA theo bổ sung; bán bảo toàn – mỗi DNA con chứa một mạch cũ và một mạch mới tổng hợp.
  4. Sai. RNA dùng U theo mô hình, nên A trên khuôn bắt cặp với U; viết T là sai loại phân tử.
  5. Bán bảo toàn.
  6. 5′–AUG CCU–3′ (T→A, A→U, C→G, G→C; giữ chiều khuôn đã cho).
  7. 23=82^3=8 DNA con; 2 DNA chứa mạch gốc, 6 DNA chỉ chứa mạch mới được tổng hợp qua các đợt.
  8. Lí do: RNA dùng U theo mô hình, A trên khuôn bắt cặp với U. Hệ quả: viết sai RNA thành phân tử chứa T thay U. Kết luận đúng: phiên mã tạo RNA dùng U thay T.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chia lớp thành các nhóm 4 và thiết lập hai trạm; phát phiếu nhóm ghi đề. GV nhắc thời gian xoay trạm sau 10 phút và yêu cầu nhóm ghi lí do cho mỗi đáp án.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, di chuyển đến trạm đầu tiên, phân công người đọc đề, người viết, người kiểm tra.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi qua các trạm, gợi ý khi nhóm bế tắc: “Bài 6 hãy nhớ đối chiếu chiều khuôn; bài 8 hãy xét quy ước U của RNA.”

    Học sinh

    HS làm bài, viết đáp án và lí do. Dự kiến HS gặp lỗi: viết 5′–ATG CCT–3′ hoặc chọn C cho bài 2; GV yêu cầu nhóm kiểm tra lại.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời mỗi trạm một nhóm trình bày đáp án và lí do; các nhóm khác phản biện. GV hỏi thêm: “Vì sao bài 7 đếm mạch gốc khác với đếm số đợt?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; dự kiến HS trả lời: “Vì sau mỗi đợt số DNA nhân đôi, nhưng mạch gốc chỉ có hai, nên chỉ hai DNA con giữ mạch gốc.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt đáp án đúng và nhấn mạnh: RNA dùng U, không dùng T; khi viết RNA phải giữ chiều khuôn; số DNA con là 2n2^n, còn số DNA chứa mạch gốc luôn là 2 (với bài này). GV sửa các lỗi phổ biến của lớp.

    Học sinh

    HS đối chiếu đáp án, sửa lỗi trong vở, ghi quan niệm sai cần tránh.

Hoạt động 4: Vận dụng · 20 phút

Vận dụng: Dự đoán kết quả tái bản nhiều đợt và viết RNA cho mạch khuôn mới

a) Mục tiêu

HS vận dụng cơ chế tái bản và phiên mã để giải quyết tình huống mới; giải thích được vì sao các DNA con giữ thông tin di truyền của DNA mẹ.

b) Nội dung

Nhiệm vụ nhóm (Phiếu học tập số 2, phần vận dụng):

  • Một DNA tái bản bốn đợt liên tiếp bình thường. Tính số DNA con, số DNA chứa mạch gốc và số DNA chỉ chứa mạch mới.
  • Mạch khuôn DNA 3′–GGC ATT–5′. Viết RNA bổ sung theo 5′→3′5'\rightarrow 3'.
  • Giải thích vì sao tế bào con nhận được bộ DNA giống tế bào mẹ, dựa trên bán bảo toàn.

c) Sản phẩm

Kết quả dự kiến:

  • Sau bốn đợt: 24=162^4=16 DNA con; 2 DNA chứa mạch gốc; 14 DNA chỉ chứa mạch mới.
  • Mạch khuôn 3′–GGC ATT–5′ cho RNA 5′–CCG UAA–3′.
  • Giải thích: mỗi DNA con giữ một mạch cũ của DNA mẹ nên thông tin được truyền đi; tế bào con nhận bộ DNA có trình tự giống tế bào mẹ.
    Sản phẩm nộp: phiếu nhóm có lời giải và đáp số.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV nêu ba nhiệm vụ vận dụng trên bảng, yêu cầu nhóm trình bày lời giải ngắn, có công thức và chiều mạch.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, thảo luận nhóm 4 trong 6 phút.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV hướng dẫn nhóm nhắc lại công thức 2n2^n, quy tắc bổ sung và cách giữ chiều 5′→3′5'\rightarrow 3'.

    Học sinh

    HS tính: 24=162^4=16; viết RNA từ mạch khuôn 3′–GGC ATT–5′ theo từng vị trí; thảo luận lí do bán bảo toàn giúp thông tin được giữ.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời hai nhóm trình bày; yêu cầu nhóm khác kiểm tra đáp số và chiều RNA. Hỏi: “Nếu viết RNA là 5′–GGC ATT–3′ thì có đúng không?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày đáp số 16, 2, 14 và RNA 5′–CCG UAA–3′. Dự kiến HS trả lời: “Không đúng, vì chưa bổ sung đúng và chưa đổi chiều theo khuôn.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét, chốt: tái bản giữ thông tin nhờ bán bảo toàn và nguyên tắc bổ sung; phiên mã tạo RNA theo khuôn DNA. GV khen các nhóm lập luận rõ ràng và yêu cầu HS ghi tóm tắt bài vào vở.

    Học sinh

    HS ghi tóm tắt: tái bản – hai DNA con, bán bảo toàn; phiên mã – RNA từ một mạch khuôn, dùng U; HS tự đánh giá lại kết quả nhóm.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1: Tái bản DNA và bán bảo toàn

Quan sát mô phỏng tái bản DNA trên NeoEdu, trả lời các câu hỏi sau:

  • Enzyme tháo xoắn làm gì với hai mạch của DNA? Chạc chữ Y được hình thành ra sao?
  • Mỗi mạch cũ làm khuôn để lắp nucleotide theo nguyên tắc nào? Điền cặp bổ sung: A – ..., G – ..., T – ..., C – ...
  • Mỗi DNA con gồm những mạch nào? Vì sao gọi là bán bảo toàn?
  • Điền bảng số DNA theo đợt (ghi số vào ô trống):
    • Trước tái bản: 1 DNA; có 2 mạch gốc.
    • Sau đợt 1: ... DNA.
    • Sau đợt 2: ... DNA.
    • Sau đợt 3: ... DNA; trong đó ... DNA còn chứa mạch gốc.
  • Viết công thức số DNA con sau n đợt tái bản: ...
  • Kết luận nhóm (một câu): ...

Phiếu học tập số 2: Phiên mã tạo RNA và vận dụng

Phần 1. Phiên mã

  • Quan sát mô phỏng phiên mã: RNA polymerase mở đoạn gene; RNA bắt cặp với mạch khuôn 3′–TAC GGA–5′.
  • Viết RNA bổ sung theo chiều 5′→3′5'\rightarrow 3': 5′–...–3′.
  • Điền cặp bổ sung của từng vị trí: T→..., A→..., C→..., G→...
  • Vì sao không viết T trong RNA? Trả lời: ...
  • So sánh ngắn: tái bản cho ... ; phiên mã cho ...

Phần 2. Vận dụng

  • Một DNA tái bản bốn đợt liên tiếp bình thường: số DNA con là ...; số DNA chứa mạch gốc là ...; số DNA chỉ chứa mạch mới là ...
  • Mạch khuôn 3′–GGC ATT–5′. Viết RNA bổ sung theo 5′→3′5'\rightarrow 3': 5′–...–3′.
  • Giải thích ngắn vì sao tế bào con nhận được bộ DNA giống tế bào mẹ: ...

Hướng dẫn về nhà

  • Ôn lại khái niệm tái bản, phiên mã và bán bảo toàn; tự viết lại bằng lời của mình, không chép nguyên văn sách.
  • Làm lại các bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/9/natural_science/bai-39-tai-ban-dna-va-phien-ma-tao-rna) và tự kiểm tra đáp án.
  • Viết RNA bổ sung cho hai mạch khuôn sau theo chiều 5′→3′5'\rightarrow 3': 3′–GAT CCA–5′ và 3′–TTG GCA–5′; ghi rõ từng bước đổi T→A, A→U, G→C, C→G.
  • Tính số DNA con và số DNA chứa mạch gốc sau năm đợt tái bản liên tiếp bình thường; nêu lí do vì sao chỉ hai DNA chứa mạch gốc.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.