Giáo án Ôn tập Chương I

Huy động kiến thức nền về nhà ở và xác định nhiệm vụ ôn tập Chương 1.

HS trả lời ba câu hỏi: (1) Nhà em đang ở thuộc kiểu nhà nào: nhà riêng lẻ, nhà sàn hay căn hộ trong chung cư? (2) Kể tên ba bộ phận chính của ngôi nhà em đang ở. (3) Đèn trong nhà em được bật bằng cách nào: bấm công tắc hay tự động khi có người?

HS nêu được: kiểu nhà đang ở; ít nhất ba bộ phận (ví dụ móng, tường, mái); cách bật đèn bằng công tắc (điều khiển trực tiếp) hoặc cảm biến (tự động). GV ghi lên bảng ba cụm từ khóa: vai trò–bộ phận–kiến trúc, nhà thông minh, an toàn và tiết kiệm.

Hệ thống hoá được vai trò, bộ phận, kiến trúc của nhà; liên hệ với quy trình xây dựng; so sánh được đặc điểm thích nghi của hai kiểu nhà.

HS làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn với Phiếu học tập số 1. Nhóm hoàn thành ba nội dung: (1) Sơ đồ tư duy về vai trò của nhà (nhu cầu vật chất và tinh thần) và các bộ phận chính. (2) Sắp xếp các bước quy trình xây dựng theo đúng thứ tự, trong đó hồ sơ thiết kế được chấp thuận trước khi xây móng. (3) So sánh nhà sàn nâng trên cột với căn hộ trong tòa nhà nhiều hộ theo cùng vai trò ở và sinh hoạt, rồi đối chiếu đặc điểm thích nghi.

Sơ đồ tư duy nhóm trên giấy A0 gồm: vai trò của nhà (đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần, như nghỉ ngơi và gắn kết gia đình); các bộ phận chính (móng truyền tải trọng xuống nền, mái che phía trên, tường và sàn); quy trình xây dựng (thiết kế được chấp thuận → xây móng → xây thân và mái → hoàn thiện). Bảng so sánh: nhà sàn nâng trên cột thích nghi với địa hình, nền đất và điều kiện thoáng gió; căn hộ trong tòa nhà nhiều hộ phù hợp khi nhiều gia đình cùng ở trong một công trình, cần thiết kế và quản lí chung.

Giải thích được nguyên lí hoạt động của nhà thông minh qua ba khâu; phân biệt được vai trò của cảm biến, bộ điều khiển và thiết bị đầu ra; nhận biết tiện nghi đi cùng an toàn và tiết kiệm.

HS làm việc cặp đôi với Phiếu học tập số 2, lấy ví dụ đèn tự động: “Cảm biến phát hiện người không tự chiếu sáng; bộ điều khiển xét thêm điều kiện thiếu sáng mới ra lệnh đèn bật.” HS tách ví dụ thành ba khâu, sau đó trả lời: Thiết bị nào thu tín hiệu? Thiết bị nào xử lí điều kiện? Thiết bị nào thực hiện tác động? Vì sao chỉ có cảm biến phát hiện người mà không có điều kiện thiếu sáng thì đèn chưa nên bật?

Sơ đồ ba khâu: Nhận tín hiệu (cảm biến phát hiện người) → Xử lí (bộ điều khiển kiểm tra thêm điều kiện thiếu sáng) → Tác động (đèn bật). Kết luận HS rút ra: cảm biến chỉ thu tín hiệu; bộ điều khiển xử lí và ra lệnh; đèn là thiết bị đầu ra thực hiện tác động. Tiện nghi của nhà thông minh phải đi cùng an toàn và tiết kiệm, ví dụ đèn chỉ bật khi cần để tiết kiệm điện.

Củng cố kiến thức về kiến trúc nhà, quy trình xây dựng, nhà thông minh, an toàn và tiết kiệm; vận dụng phép tính đơn giản trong tình huống thực tế.

HS làm bài tập 1 đến 10 theo cặp đôi: một HS đọc đề, một HS trả lời, sau đó đổi vai. Có thể dùng bài tương tác trên trang NeoEdu nếu lớp có thiết bị. Câu 1 đến 4 là trắc nghiệm, câu 5 đến 8 là đúng/sai, câu 9 và 10 là bài tính.

Đáp án: 1. A (chung cư có nhiều căn hộ trong cùng công trình). 2. A (thiết kế đã được chấp thuận trước khi xây móng). 3. A (đèn là thiết bị đầu ra thực hiện tác động). 4. A (không đặt đồ cản cửa để giữ lối thoát thông thoáng). 5. Sai (mái che phía trên, móng truyền tải trọng xuống nền). 6. Đúng (nhà đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần). 7. Sai (thẩm mĩ không bảo đảm khả năng chịu lực). 8. Đúng (có thể mất điện, lỗi mạng hoặc cảm biến sai). 9. $4 \times 3\,000 + 5\,000 = 17\,000$, tổng là 17 000 đồng. 10. $(7 - 3) \times 5 = 20$, giảm 20 giờ trong 5 ngày.

Vận dụng tiêu chí an toàn và tiết kiệm để nhận xét một bản bố trí nhà ở trước khi đánh giá về thẩm mĩ hay tiện nghi.

GV đưa tình huống: một bản bố trí căn hộ có phòng khách đẹp, nhiều đèn tự động nhưng cửa chính bị kê tủ chặn lối đi. HS trả lời hai câu: (1) Bản bố trí này có lối thoát an toàn không? Vì sao? (2) Em sẽ đề xuất thay đổi gì để vừa đẹp, vừa tiện và an toàn?

HS nêu được: lối thoát bị cản trở nên chưa an toàn; cần để lối đi thông thoáng, không đặt đồ cản cửa; đẹp và tiện chỉ được xét sau khi bảo đảm an toàn. Đề xuất: di chuyển tủ, giữ lối đi trống, đèn tự động có điều kiện để vừa tiện nghi vừa tiết kiệm điện.