ToánLớp 2Chủ đề 14. Ôn tập cuối năm

Giáo án Bài 75. Ôn tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách đặt tính và tính cộng, trừ có nhớ trong phạm vi 1000; nhớ được bảng nhân 5 và tính được phép chia 2.
Nhận biết được đơn vị đo độ dài phù hợp với từng tình huống (cm, dm, km); tính được độ dài đường gấp khúc bằng cách cộng độ dài các đoạn.
Vận dụng được quy trình giải bài toán nhiều bước: đọc đề, ghi đại lượng cần tìm, chọn phép tính, tính rồi kiểm tra bằng phép tính ngược hoặc đối chiếu dữ kiện.
Giải được bài toán có hai bước tính liên quan đến số lượng nhóm, số người tham gia và số bạn được chở đi học.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao 2 km phù hợp với quãng đường đến trường còn 2 cm, 2 dm thì không; biết so sánh các số theo hàng trăm rồi hàng chục.
Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống cửa hàng vở, nhóm học sinh, đường gấp khúc thành phép tính và kết quả phù hợp.
Giải quyết vấn đề toán học: HS chia bài toán nhiều bước thành từng câu hỏi nhỏ, tính từng bước rồi kiểm tra lại kết quả.
Giao tiếp toán học: HS đọc, viết đúng các số, phép tính và đơn vị; trình bày được cách làm bằng lời và bằng phép tính có đơn vị.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng thước có vạch cm và dm để đo, bảng con, thẻ số và học liệu số NeoEdu để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc đề, ghi đại lượng cần tìm và chọn cách làm trước khi tính; tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4, trao đổi cách tính, trình bày lập luận khi giải thích vì sao chọn đơn vị hoặc phép tính đó.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS đưa ra cách giải bài toán nhiều bước và tự đặt được một bài toán từ tình huống thực tế.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS hoàn thành đủ các bài tập 1 đến 10, làm lại khi kết quả kiểm tra chưa khớp.
Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc được nhóm giao và kiểm tra lại phần việc của bạn trong nhóm trước khi báo cáo.
Trung thực: HS nhận xét đúng kết quả của mình và của bạn, không sửa đáp án khi chưa có căn cứ.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi các bài tập 1 đến 10 và ví dụ về cửa hàng 420 quyển vở.
Bộ thẻ số từ 0 đến 9 và ba hộp thẻ có ghi số 2, 5, 8 dùng cho tình huống rút thẻ.
Thước thẳng có vạch cm và dm, một đoạn dây hoặc que dài để minh hoạ đường gấp khúc.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/math/bai-75-on-tap-chung), dùng ở hoạt động Khám phá 1 và Luyện tập.

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng và khăn lau.
Thước kẻ có vạch cm và dm, bút chì, vở ô li.
Phiếu học tập số 1 (mỗi nhóm một phiếu).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Ai nhanh hơn?

Mục tiêu

Ôn lại cách đọc, viết số có ba chữ số theo trăm, chục, đơn vị để chuẩn bị cho các phép tính.

Nội dung

GV đọc các số và nêu câu hỏi nhanh về hàng trăm, hàng chục, hàng đơn vị. Bài mẫu: số gồm 9 trăm, 0 chục, 6 đơn vị là số nào?

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng số 906 lên bảng con và nêu được cách viết: 900 + 6 = 906, chữ số 0 ở hàng chục.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu: “Các em viết số gồm 9 trăm, 0 chục và 6 đơn vị lên bảng con. Viết xong giơ bảng nhanh nhất nhé!”
Học sinh
HS lắng nghe, nhắc lại yêu cầu và chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV quan sát, hỏi thêm: “Vì sao chữ số hàng chục phải là 0?”
Học sinh
HS viết 906 lên bảng con. Dự kiến trả lời: “Vì không có chục nào nên viết 0 ở hàng chục.”
Giáo viên
GV mời 2 đến 3 HS giơ bảng và đọc số.
Học sinh
HS giơ bảng, đọc: “Số chín trăm linh sáu.”
Giáo viên
GV nhận xét và nhắc: “Muốn viết đúng số, em đọc từng hàng từ trái sang phải; hàng nào không có thì viết 0.”
Học sinh
HS nhắc lại cách viết số có chữ số 0 ở giữa.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Ôn số học: cộng, trừ, nhân, chia và so sánh số

Mục tiêu

Hệ thống hoá cách cộng trừ có nhớ, bảng nhân 5, phép chia 2 và cách so sánh các số có ba chữ số.

Nội dung

Nhóm 4 HS làm Phiếu học tập số 1, phần A, gồm: đặt tính và tính 57 + 28; 700 − 268; điền kết quả 5 × 8 và 18 : 2; sắp xếp các số 540, 504, 450, 405 từ bé đến lớn. HS đối chiếu kết quả với học liệu số NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Bảng kết quả của nhóm: 57 + 28 = 85; 700 − 268 = 432; 5 × 8 = 40; 18 : 2 = 9; dãy số sắp xếp 405 < 450 < 504 < 540.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1 (phần A) và nêu nhiệm vụ: “Mỗi nhóm đặt tính, tính và ghi kết quả. Nhóm nào xong trước giơ tay báo cáo.”
Học sinh
HS nhận phiếu, phân công người tính, người ghi, người kiểm tra và người báo cáo.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, nhắc HS đặt tính thẳng hàng đơn vị với đơn vị. Hỏi: “Khi 7 + 8 = 15 thì em làm gì với số 1?”
Học sinh
HS đặt tính và tính. Dự kiến trả lời: “Viết 5 ở hàng đơn vị và nhớ 1 sang hàng chục.” Với 700 − 268, HS đổi 1 trăm thành 10 chục rồi trừ.
Giáo viên
GV mời nhóm báo cáo kết quả và mở học liệu số NeoEdu để cả lớp đối chiếu phần ví dụ.
Học sinh
Đại diện nhóm đọc kết quả, cả lớp đối chiếu. Dự kiến: “Chúng em sắp xếp 405, 450, 504, 540 vì so hàng trăm trước: 4, 4, 5, 5 rồi so hàng chục: 0 < 5 nên 405 bé nhất.”
Giáo viên
GV chốt: “Muốn so sánh ba chữ số, em so hàng trăm trước, nếu bằng nhau thì so hàng chục, cuối cùng là hàng đơn vị.”
Học sinh
HS ghi nhớ quy tắc so sánh và sửa lại phép tính sai (nếu có) vào phiếu.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Ôn đo lường và độ dài đường gấp khúc

Mục tiêu

Chọn được đơn vị đo độ dài phù hợp với tình huống và tính được độ dài đường gấp khúc.

Nội dung

GV đặt câu hỏi: “Quãng đường từ nhà đến trường dài 2 cm, 2 dm hay 2 km?” HS chọn đơn vị và giải thích. Sau đó HS tính đường gấp khúc có ba đoạn 8 cm, 5 cm, 7 cm bằng thước và phép cộng.

Sản phẩm dự kiến

HS chọn đáp án C (2 km) với lí do hợp lí; ghi được lời giải: 8 + 5 + 7 = 20 (cm), đo trên thước để kiểm tra.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc câu hỏi về quãng đường từ nhà đến trường và đưa 3 lựa chọn A. cm, B. dm, C. km lên bảng.
Học sinh
HS suy nghĩ, chọn đơn vị và giơ thẻ A, B hoặc C.
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao không chọn cm hay dm?” Sau đó hướng dẫn HS vẽ đường gấp khúc gồm các đoạn 8 cm, 5 cm, 7 cm.
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Vì 2 cm và 2 dm quá ngắn, quãng đường đến trường dài hơn nhiều.” HS đo từng đoạn bằng thước rồi cộng: 8 + 5 + 7 = 20 (cm).
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày lời giải và đo lại đường gấp khúc trên bảng.
Học sinh
HS trình bày: “Độ dài đường gấp khúc là 20 cm.”
Giáo viên
GV chốt: “Đơn vị đo độ dài phải hợp với vật được đo; đường gấp khúc có độ dài bằng tổng các đoạn thẳng.”
Học sinh
HS ghi công thức ngắn gọn vào vở: độ dài đường gấp khúc = tổng độ dài các đoạn.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Lập kế hoạch và tự kiểm tra bài toán nhiều bước

Mục tiêu

Nêu được các bước giải bài toán nhiều bước và cách kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.

Nội dung

GV đưa ví dụ: một cửa hàng có 420 quyển vở, nhập thêm 185 quyển rồi bán 248 quyển. HS ghi đại lượng cần tìm, tính từng bước, sau đó kiểm tra 700 − 268 = 432 bằng cách lấy 432 + 268 = 700.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được 4 bước: đọc đề và ghi đại lượng cần tìm; chọn phép tính; tính từng bước (420 + 185 = 605; 605 − 248 = 357); kiểm tra bằng phép tính ngược.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc đề bài về cửa hàng vở và hỏi: “Bài này cần tìm gì? Ta phải làm mấy bước?”
Học sinh
HS đọc đề, trả lời. Dự kiến: “Cần tìm số vở còn lại. Phải làm 2 bước: cộng rồi trừ.”
Giáo viên
GV hướng dẫn HS tính 420 + 185 = 605, sau đó 605 − 248 = 357. Hỏi: “Kết quả 357 có hợp lí không? Em kiểm tra bằng cách nào?”
Học sinh
HS tính và trả lời. Dự kiến: “357 nhỏ hơn 605 nên hợp lí; lấy 357 + 248 = 605 thì đúng.”
Giáo viên
GV mời HS nêu lại các bước giải và cách kiểm tra cho phép trừ 700 − 268 = 432.
Học sinh
HS nêu: “Kiểm tra 432 + 268 = 700 nên 432 đúng.”
Giáo viên
GV chốt 4 bước: đọc đề, chọn phép tính, tính, kiểm tra. Nhắc HS luôn ghi đơn vị kèm kết quả.
Học sinh
HS ghi 4 bước vào vở và viết đơn vị cho kết quả (quyển, học sinh, cm).

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập: đúng – sai và giải toán có lời văn

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về đơn vị đo, số lượng nhóm và số người để giải các bài tập 8, 9, 10.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1, phần B: bài 8 (đúng hay sai: a) 1 m = 10 dm; b) khối cầu có dạng giống viên bi tròn; c) hộp chỉ có thẻ số 2 thì có thể rút được thẻ số 5); bài 9 (8 nhóm, mỗi nhóm 5 học sinh có bao nhiêu học sinh); bài 10 (lớp có 30 bạn, 12 bạn đi bộ, 8 bạn đi xe đạp, còn lại được người thân chở).

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 8a Đ; 8b Đ; 8c S (không có thẻ số 5 nên không thể rút được); bài 9: 5 × 8 = 40 (học sinh); bài 10: 12 + 8 = 20, 30 − 20 = 10 (bạn).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu đề bài 8, 9, 10 lên bảng và nêu yêu cầu: “Nhóm làm bài đúng sai trước, sau đó giải hai bài toán có lời văn, ghi cả lời giải và đơn vị.”
Học sinh
HS đọc đề trong nhóm, gạch dưới số liệu và đại lượng cần tìm.
Giáo viên
GV hỏi bài 8c: “Hộp chỉ có thẻ số 2 thì có rút được thẻ số 5 không?” Với bài 10, GV hỏi: “Em tìm số bạn đi bằng cách nào?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Không có thẻ 5 nên không rút được.” Bài 10: “Lấy 12 + 8 = 20 rồi lấy 30 − 20 = 10 bạn.”
Giáo viên
GV mời một nhóm trình bày bài 9 và bài 10, một nhóm khác nêu đáp án bài 8.
Học sinh
HS trình bày: “5 × 8 = 40 (học sinh).” và “12 + 8 = 20; 30 − 20 = 10 (bạn).”
Giáo viên
GV nhận xét, nhấn mạnh: “Bài toán có từ ‘còn lại’ thì thường là phép trừ; bài toán có nhóm đều thì dùng phép nhân.” Yêu cầu HS kiểm tra lại bằng phép tính ngược.
Học sinh
HS đối chiếu đáp án, sửa bài sai và ghi chú cách kiểm tra.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Vận dụng: Cửa hàng vở và đường đến trường

Mục tiêu

Vận dụng quy trình giải bài toán nhiều bước vào tình huống thực tế của lớp học.

Nội dung

Mỗi nhóm đặt một bài toán nhiều bước từ tình huống thực tế (ví dụ: cửa hàng có số vở nhập thêm và bán đi; lớp có số bạn đi bộ, đi xe đạp và được chở), đổi bài cho nhóm khác giải và kiểm tra bằng phép tính ngược.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm có một bài toán hoàn chỉnh, lời giải có đơn vị và phần kiểm tra bằng phép tính ngược; nhóm bạn ghi nhận xét đúng hoặc sai.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: “Nhóm viết một bài toán có hai bước tính, đổi đề cho nhóm bạn giải. Sau đó nhóm bạn kiểm tra bằng phép tính ngược.”
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, thảo luận chọn tình huống và số liệu phù hợp.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý: “Số liệu phải hợp lí, ví dụ tổng số bạn của lớp không vượt quá sĩ số.”
Học sinh
HS viết đề, giải và kiểm tra. Dự kiến: “Lớp em có 30 bạn; 12 bạn đi bộ, 8 bạn đi xe đạp, còn 10 bạn được chở; 12 + 8 + 10 = 30 nên đúng.”
Giáo viên
GV mời 2 đến 3 nhóm đọc đề và trình bày lời giải, cả lớp nhận xét.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác góp ý về đơn vị và cách kiểm tra.
Giáo viên
GV tổng kết: “Giải toán thực tế cần đọc đề, chọn phép tính, tính, kiểm tra và ghi đơn vị. Các em làm tốt lắm!”
Học sinh
HS tự đánh giá nhóm mình theo 4 bước và ghi vào phiếu.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phần A (tính và điền kết quả):

Đặt tính rồi tính: 57 + 28 = ?
Đặt tính rồi tính: 700 − 268 = ?
Điền số: 5 × 8 = ...; 18 : 2 = ...
Sắp xếp các số 540, 504, 450, 405 từ bé đến lớn.

Phần B (đúng hay sai và giải toán):

Bài 8: Đánh dấu Đ hoặc S: a) 1 m = 10 dm; b) Khối cầu có dạng giống viên bi tròn; c) Hộp chỉ có thẻ số 2 thì có thể rút được thẻ số 5.
Bài 9: Có 8 nhóm, mỗi nhóm 5 học sinh. Có tất cả bao nhiêu học sinh?
Bài 10: Lớp có 30 bạn. 12 bạn đi bộ, 8 bạn đi xe đạp, còn lại được người thân chở. Có bao nhiêu bạn được người thân chở?

Lưu ý: Ghi đơn vị kèm kết quả, ví dụ: ... (học sinh), ... (bạn).

Hướng dẫn về nhà

Tính lại các phép tính 57 + 28, 700 − 268 và kiểm tra bằng phép tính ngược (85 − 28 = 57; 432 + 268 = 700).
Dùng thước có vạch cm và dm đo chiều dài một quyển vở và chiều dài bàn học ở nhà; ghi kết quả bằng cm và đổi sang dm (1 dm = 10 cm).
Viết một bài toán có hai bước tính từ tình huống ở nhà (ví dụ: mua vở, chia nhóm), giải và kiểm tra bằng phép tính ngược, sau đó kể cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.