Giáo án Bài 7. Thực hành sử dụng thiết bị số thông dụng

Học sinh nhận biết được rủi ro khi chụp ảnh và chia sẻ tư liệu mà không kiểm tra quyền truy cập, vùng chụp và người nhận; từ đó xác định nhiệm vụ của bài thực hành.

GV chiếu một ảnh minh họa có thông tin riêng (thẻ học sinh, địa chỉ nhà) và hỏi: Nếu chia sẻ ảnh này lên nhóm lớp công khai thì điều gì có thể xảy ra? Trước khi chụp và chia sẻ một ảnh, em cần kiểm tra những gì?

Học sinh nêu được tối thiểu ba nội dung cần kiểm tra: (1) được phép sử dụng thiết bị và chụp; (2) vùng chụp không lộ thông tin riêng; (3) người nhận đúng và kênh chuyển được cấp. Từ đó HS xác định mục tiêu: thực hành chụp, lưu, chuyển tranh tự vẽ đúng quy trình.

Học sinh nêu được nguyên tắc sử dụng thiết bị số theo tài khoản và quyền được phép, giải thích được vì sao không tự cài ứng dụng ngoài nguồn tin cậy và không thay đổi cài đặt hệ thống chưa được phép.

HS đọc nội dung Hiểu cách hoạt động trong sách, hoàn thành Phiếu học tập số 1 theo nhóm 4 bằng kĩ thuật khăn trải bàn. Mỗi HS viết ý kiến cá nhân vào một ô, sau đó thống nhất ý kiến chung của nhóm ở giữa khăn.

Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1 với các nội dung chính:

• Thiết bị (điện thoại, máy tính bảng, máy tính) chỉ được sử dụng theo tài khoản và quyền được phép.
• Các thao tác cài đặt ngày giờ, ngôn ngữ, kết nối, camera phải có mục đích rõ ràng.
• Trước khi chia sẻ tư liệu phải kiểm tra vị trí, người nhận và quyền truy cập.
• Không tự cài ứng dụng ngoài nguồn tin cậy vì có rủi ro về an toàn và vượt quyền; không thay cài đặt hệ thống chưa được phép.

Học sinh nêu đúng quy trình bốn bước và giải thích được vì sao phải kiểm tra bản sao sau khi chuyển.

GV trình bày quy trình: Kiểm tra quyền và vùng chụp → Chụp đủ nét không có người hoặc thông tin riêng → Đặt tên và lưu đúng thư mục → Chuyển qua kênh được phép rồi mở kiểm tra. HS quan sát mô hình hoàn chỉnh (dữ liệu mẫu): tệp tranh-doc-sach.jpg nằm trong thư mục HocTap/Tin10; ảnh chỉ có tranh tự vẽ, không có thẻ học sinh hay địa chỉ; người nhận là giáo viên qua kênh đã xác nhận; kiểm tra bản sao đọc được và không đăng công khai.

HS nêu được quy trình gồm bốn bước theo đúng thứ tự, và rút ra các ý:

• Tên tệp phải nêu được nội dung và định dạng, ví dụ tranh-doc-sach.jpg; không đặt tên như aaa, x.
• Sau khi chuyển phải mở kiểm tra bản sao vì chuyển thành công cần sản phẩm dùng được.
• Chỉ chia sẻ dữ liệu đủ mục đích; loại bỏ thông tin vị trí riêng nếu không cần cho bài.

Học sinh vận dụng nguyên tắc và quy trình để nhận biết đúng sai và lựa chọn thao tác phù hợp trong các tình huống cụ thể.

HS làm bài tập 1 đến 6 trong sách theo cá nhân, sau đó đối chiếu trong cặp đôi. Bài tập gồm: kiểm tra trước khi chụp, kiểm tra bản chuyển, đặt tên tệp, tự cài tệp lạ, xếp thao tác, loại bỏ thông tin vị trí riêng.

Đáp án:

• Câu 1: A. Không lộ thông tin riêng (nội dung ảnh có thể lộ dữ liệu).
• Câu 2: Đúng (chuyển thành công cần sản phẩm dùng được).
• Câu 3: A. tranh-doc-sach.jpg (nêu nội dung và định dạng).
• Câu 4: Sai (rủi ro nguồn không tin cậy và vượt quyền).
• Câu 5: Xin phép và chuẩn bị → Chụp tư liệu → Kiểm tra và lưu → Chuyển đúng người nhận (đúng quyền trước khi thu và chia sẻ).
• Câu 6: A. Loại bỏ thông tin vị trí trước khi chia sẻ (chỉ chia dữ liệu đủ mục đích).

Học sinh tạo được một sản phẩm số cụ thể (bản sao tranh tự vẽ) theo đúng quy trình, giải thích được kết quả và tự kiểm tra điều kiện áp dụng.

Nhiệm vụ: Dùng thiết bị được giáo viên cho phép chụp một tranh tự vẽ, lưu và chuyển bản sao vào thư mục lớp qua kênh được cấp. HS làm theo quy trình bốn bước, sau đó tự điền Phiếu học tập số 1 (phần kiểm tra quy trình) gồm các mục: quyền và vùng chụp; ảnh không chứa thông tin riêng; tên tệp và thư mục; kênh và người nhận; bản sao mở được và không đăng công khai.

Sản phẩm: một tệp ảnh tranh tự vẽ được đặt tên rõ mục đích, lưu đúng thư mục, chuyển đúng người nhận qua kênh được cấp, và phiếu tự kiểm tra có đủ năm mục đánh dấu.
Tiêu chí chấm (thang 1 điểm, GV dùng để kiểm tra):

• Được phép sử dụng thiết bị; vùng chụp không lộ riêng tư: 0,25.
• Chụp đúng, đặt tên và lưu đúng thư mục: 0,25.
• Chuyển đúng kênh và người nhận: 0,25.
• Mở được bản sao, không đăng công khai: 0,25.
  Chấp nhận phương án tương đương đúng nếu có lí giải.
  Tình huống xử lí khi chuyển nhầm nhóm công khai (nếu có thời gian): Phản ứng ngay (0,5); hỗ trợ (0,3): báo giáo viên hoặc người lớn, nhờ người nhận không chia tiếp; giới hạn (0,2): gỡ trong phạm vi quyền, không hứa mọi bản sao biến mất.