Giáo án Toán 1
ToánLớp 1Chủ đề 10. Ôn tập cuối năm

Giáo án Bài 41. Ôn tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách đọc, viết và so sánh các số trong phạm vi 100, nhận biết số tròn chục.
  • Thực hiện được phép cộng, phép trừ không nhớ và có nhớ trong phạm vi 100 bằng cách đặt tính thẳng cột.
  • Gọi đúng tên và đếm được các hình tam giác, hình tròn, hình chữ nhật trong tranh; nhận biết được khối lập phương.
  • Đọc được giờ đúng trên mặt đồng hồ và nêu được thứ tự các ngày trong tuần.
  • Vận dụng được các kiến thức trên để giải quyết bài toán thực tế có lời văn đơn giản về thêm, bớt.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao chọn phép cộng hoặc phép trừ, vì sao hai số được so sánh bằng dấu > hoặc <.
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống “Lớp 1A có 34 học sinh, 21 bạn đã nộp bài” thành phép trừ 34−2134 - 21.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS lựa chọn cách đếm hình hợp lí theo từng loại và kiểm tra lại kết quả.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc đúng các số, dùng đúng thuật ngữ “số tròn chục”, “hình tròn”, “giờ đúng” khi trình bày.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng đồng hồ mô hình, bảng con, thẻ số, bộ hình khối để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự ôn lại kiến thức đã học, tự kiểm tra kết quả bài làm của mình bằng cách tính lại và đối chiếu đáp án.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm, trình bày kết quả bằng lời ngắn gọn, nhận xét bài làm của bạn một cách lịch sự.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS gạch chân số và từ khoá trong đề, chọn phép tính phù hợp để giải quyết tình huống thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực tham gia các trò chơi ôn tập và hoàn thành đầy đủ các bài tập trong phiếu.
  • Trung thực: HS nhận xét đúng kết quả của bản thân và của bạn, không sao chép đáp án khi chưa tự tính.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc được giao trong nhóm và hoàn thành bài tập về nhà đúng hạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn/bút viết bảng, thẻ số từ 0 đến 100 (khoảng 30 thẻ).
  • Đồng hồ mô hình có kim dài và kim ngắn, bộ khối lập phương và khối hộp chữ nhật.
  • Tranh vẽ minh hoạ bài 8 (các hình tam giác, hình tròn, hình chữ nhật trên bức tranh ngôi nhà và mặt trời).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Máy chiếu hoặc máy tính kết nối internet để học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 41. Ôn tập chung” (neoedu.vn/learn/1/math/bai-41-on-tap-chung) dùng cho phần bài tập tương tác.

2. Học sinh

  • Vở ô li, sách Toán 1, bút chì, bút màu, thước kẻ.
  • Bảng con và bút viết bảng.
  • Bộ thẻ số hoặc bảng số nhỏ (nếu có).
  • Đồng hồ mô hình nhỏ (nếu có) để thực hành đọc giờ đúng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Đoán số bí mật

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức cũ về đọc, viết và nhận biết số trong phạm vi 100, tạo không khí vui vẻ trước giờ ôn tập.

Nội dung

GV đưa ra các gợi ý về một số bí mật trong phạm vi 100 (ví dụ: “Số có 8 chục và 1 đơn vị”, “Số tròn chục liền sau 60”). HS giơ bảng con ghi số đoán được.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, viết đúng các số được đoán; nhận biết được số tròn chục và số liền sau.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Hôm nay cả lớp cùng ôn tập. Cô sẽ đưa ra gợi ý, các em đoán số bí mật rồi viết vào bảng con.” GV đưa gợi ý thứ nhất: “Số có 8 chục và 1 đơn vị”.

    Học sinh

    HS lắng nghe, suy nghĩ và viết số vào bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đưa thêm gợi ý: “Số tròn chục liền sau số 60”, rồi “Số lớn hơn 70 và bé hơn 80 có chữ số hàng chục là 7”. GV yêu cầu HS đọc to số vừa viết.

    Học sinh

    HS viết số vào bảng con và đọc to. Dự kiến HS trả lời: “Số 81 đọc là tám mươi mốt”; “Số 70”; “Số 71, 72, …”.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Vì sao số 70 là số tròn chục?” và “Số 81 có mấy chục, mấy đơn vị?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Số 70 có 7 chục và 0 đơn vị nên là số tròn chục”; “Số 81 có 8 chục và 1 đơn vị”.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn dắt vào bài: “Các em đã nhớ rất tốt cách đọc, viết số. Bây giờ chúng ta cùng hệ thống lại kiến thức.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và chuẩn bị vào phần ôn tập.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Hệ thống hoá số và phép tính trong phạm vi 100

Mục tiêu

HS hệ thống lại cách đọc, viết, so sánh số và cách đặt tính cộng, trừ trong phạm vi 100.

Nội dung

Nhóm 4 HS làm việc theo kĩ thuật khăn trải bàn: ở giữa tờ giấy A3 vẽ sơ đồ tư duy “Số và phép tính trong phạm vi 100” với các nhánh: Đọc – viết số; So sánh số; Cộng, trừ không nhớ; Cộng, trừ có nhớ. Mỗi HS ghi một ý vào ô của mình rồi cả nhóm thống nhất nội dung chung. GV hướng dẫn HS gạch chân số và từ khoá (“tất cả”, “thêm” → cộng; “còn lại”, “bớt” → trừ) khi đọc đề. Đối chiếu với Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Sơ đồ tư duy “Số và phép tính trong phạm vi 100” của mỗi nhóm, gồm các ví dụ: 61+27=8861 + 27 = 88; 79−34=4579 - 34 = 45; 46<6446 < 64; 100>99100 > 99.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4 HS, phát tờ giấy khổ A3 và bút màu. GV nêu nhiệm vụ: “Mỗi nhóm hoàn thành sơ đồ tư duy về số và phép tính trong phạm vi 100. Mỗi bạn ghi ít nhất một ý vào nhánh của mình.”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, phân công người viết, người vẽ, người kiểm tra và người trình bày trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: “Khi đặt tính, các em nhớ viết số thẳng cột: đơn vị thẳng đơn vị, chục thẳng chục. Tính từ phải sang trái.” GV nhắc HS gạch chân số và từ khoá trong đề toán.

    Học sinh

    HS thảo luận, ghi ví dụ vào sơ đồ. Dự kiến HS nói: “61+2761 + 27: đơn vị 1+7=81 + 7 = 8, chục 6+2=86 + 2 = 8, nên bằng 88”; “So sánh 46 và 64: 4 chục bé hơn 6 chục nên 46<6446 < 64”.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm treo sơ đồ lên bảng và giới thiệu. GV hỏi: “Vì sao 46<6446 < 64?” và “Vì sao 100>99100 > 99?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày: “Vì 46 có 4 chục, 64 có 6 chục nên 46 bé hơn 64”; “Vì 100 là số liền sau của 99 nên 100 lớn hơn 99”. Các nhóm khác nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Khi so sánh hai số có cùng số chữ số, ta so sánh chữ số hàng chục trước, nếu bằng nhau thì so sánh hàng đơn vị. Khi đặt tính, cần viết thẳng cột và tính từ phải sang trái.”

    Học sinh

    HS ghi nhớ và chỉnh sửa sơ đồ của nhóm mình nếu cần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 13 phút

Hệ thống hoá hình học, đo lường và thời gian

Mục tiêu

HS gọi đúng tên hình, đếm hình theo từng loại, đọc được giờ đúng và nêu được thứ tự các ngày trong tuần.

Nội dung

Tổ chức ôn tập theo hình thức trạm, gồm 3 trạm: Trạm 1 – Đếm hình trong tranh (bài 8); Trạm 2 – Đọc giờ đúng trên đồng hồ (bài 7); Trạm 3 – Hình khối và thứ trong tuần (bài 9 phần b, c). Mỗi nhóm luân phiên qua trạm, thực hiện nhiệm vụ rồi ghi kết quả vào Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Kết quả các trạm: hình tròn có 4 cái, hình tam giác có 3 cái, hình chữ nhật có 1 cái; đồng hồ chỉ 11 giờ; khối lập phương có các mặt là hình vuông; sau Thứ Bảy là Chủ nhật.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu 3 trạm và luật chơi: mỗi trạm nhóm có 2 phút. GV phát Phiếu học tập số 2 cho mỗi nhóm. GV nhắc: “Trạm nào xong trước thì tự kiểm tra lại bằng cách đếm lại.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, xác định trạm đầu tiên của nhóm và di chuyển đến đó.

  2. Giáo viên

    GV hỗ trợ ở trạm 2 bằng đồng hồ mô hình: “Kim dài chỉ số 12 nên là giờ đúng; kim ngắn chỉ số nào thì là số giờ đó.” GV hướng dẫn trạm 3: “Mặt khối lập phương là hình vuông.”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, đếm hình và điền kết quả. Dự kiến HS trả lời: “Hình tròn có 4 cái, nhiều nhất”; “Đồng hồ chỉ 11 giờ vì kim ngắn chỉ 11 và kim dài chỉ 12”.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện mỗi trạm nêu kết quả và giải thích. GV hỏi: “Vì sao chúng ta không chọn hình tam giác là nhiều nhất trong tranh?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày: “Hình tam giác chỉ có 3 cái nên ít hơn hình tròn có 4 cái”. HS khác nhận xét và bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: “Khi đếm hình, em nên đếm theo từng loại để không bỏ sót. Khi xem giờ đúng, kim dài chỉ 12, kim ngắn chỉ số giờ.”

    Học sinh

    HS ghi nhớ và kiểm tra lại phiếu của nhóm mình.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 17 phút

Luyện tập: Cuộc đua số và phép tính

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về số, phép tính và so sánh để làm đúng các bài tập 2, 3, 4, 5.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi. Bài 2: Tính 7+27 + 2; 10−610 - 6; 30+4030 + 40. Bài 3: Đặt tính và tính 61+2761 + 27. Bài 4: Đặt tính và tính 79−3479 - 34. Bài 5: Điền dấu >, <, = vào chỗ chấm: 4646 … 6464; 100100 … 9999; 25+325 + 3 … 2828. Sau khi làm xong, một bạn đọc đáp án, bạn còn lại kiểm tra và ghi “Đ” hoặc “S”. Phần bài tập tương tác trên trang NeoEdu có thể dùng để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 2: 7+2=97 + 2 = 9; 10−6=410 - 6 = 4; 30+40=7030 + 40 = 70. Bài 3: 61+27=8861 + 27 = 88. Bài 4: 79−34=4579 - 34 = 45. Bài 5: 46<6446 < 64; 100>99100 > 99; 25+3=2825 + 3 = 28.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu luật chơi: “Hai bạn cùng bàn làm bài, bạn nào xong trước thì đổi bài kiểm tra cho bạn. Cả hai cùng sửa lỗi nếu có.” GV nhắc: “Đọc kĩ đề, gạch chân số và từ khoá trước khi tính.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, phân công bạn làm bài và bạn kiểm tra.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ các cặp còn lúng túng về cách đặt tính. GV gợi ý: “Bài 4, đơn vị 9−49 - 4 bằng bao nhiêu? Chục 7−37 - 3 bằng bao nhiêu?”

    Học sinh

    HS làm bài trên phiếu, sử dụng bảng con để nháp. Dự kiến HS nói: “30+4030 + 40: 3 chục cộng 4 chục là 7 chục, bằng 70”.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 cặp đọc đáp án bài 3 và bài 5, yêu cầu giải thích cách làm. GV hỏi: “Vì sao 25+3=2825 + 3 = 28 và dấu cần điền là dấu bằng?”

    Học sinh

    HS trình bày: “Đặt tính 61+2761 + 27, đơn vị 1+7=81 + 7 = 8, chục 6+2=86 + 2 = 8, kết quả là 88”; “25+325 + 3 bằng 28 nên điền dấu bằng”.

  4. Giáo viên

    GV chiếu đáp án lên màn hình, cả lớp đối chiếu và sửa lỗi. GV nhận xét: “Các em đã đặt tính thẳng cột và tính đúng. Hãy luôn thử lại kết quả nhé.”

    Học sinh

    HS đối chiếu, sửa lỗi sai và ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện tập: Chọn đúng, giải đúng

Mục tiêu

HS chọn được đáp án đúng cho các bài trắc nghiệm về số, hình, giờ và giải được bài toán có lời văn.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 (phần bài 6, 7, 8, 9, 10). Bài 6: Chọn các số lớn hơn 70 và bé hơn 80 trong các số 69, 71, 78, 80, 87. Bài 7: Đọc giờ trên đồng hồ. Bài 8: Chọn hình có số lượng nhiều nhất trong tranh. Bài 9: Đúng hay sai. Bài 10: Lớp 1A có 34 học sinh, có 21 bạn đã nộp bài. Hỏi còn bao nhiêu bạn chưa nộp bài? GV có thể dùng bài tương tác trên NeoEdu để kiểm tra nhanh kết quả.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 6: 71 và 78. Bài 7: 11 giờ. Bài 8: hình tròn. Bài 9: a) Đ; b) S; c) Đ; d) Đ. Bài 10: 34−21=1334 - 21 = 13, còn 13 bạn chưa nộp bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu: “Các em làm từng câu, đọc kĩ đề. Với bài 10, hãy gạch chân số và từ khoá, xác định phép tính rồi giải.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu và làm bài cá nhân trong thời gian quy định.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn: “Số lớn hơn 70 và bé hơn 80 là các số có 7 chục. Vì thế ta không chọn 69 và 80.” GV gợi ý bài 10: “Tách lớp thành bạn đã nộp và bạn chưa nộp. Số bạn chưa nộp bài là phép tính gì?”

    Học sinh

    HS làm bài. Dự kiến HS nói: “Lớp có 34 bạn, đã nộp 21 bạn, nên chưa nộp là 34−21=1334 - 21 = 13 bạn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS trình bày bài 10 và bài 9d. GV hỏi: “Vì sao 58−8=5058 - 8 = 50 là đúng và vì sao mặt của khối lập phương không phải là hình chữ nhật dài?”

    Học sinh

    HS trình bày: “58−8=5058 - 8 = 50, đúng vì 58 bớt 8 bằng 50”; “Mặt khối lập phương là hình vuông, nên khẳng định ‘hình chữ nhật dài’ là sai”.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Khi giải toán có lời văn, em cần xác định đúng phép tính từ từ khoá. Các câu đúng sai cần nhớ kiến thức về hình và thời gian.”

    Học sinh

    HS đối chiếu đáp án, sửa lỗi và ghi nhớ.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Vận dụng: Em làm chủ tình huống ở lớp học

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về phép trừ và so sánh số để giải quyết tình huống thực tế quen thuộc ở lớp học.

Nội dung

GV nêu tình huống: “Lớp 1A có 34 học sinh. Hôm nay có 21 bạn đã nộp bài kiểm tra. Hãy nói xem còn bao nhiêu bạn chưa nộp và so sánh với số bạn đã nộp.” HS làm việc theo cặp: một bạn nêu bài toán, một bạn giải và giải thích. Về nhà, HS ghi lại một tình huống thêm, bớt trong cuộc sống (ví dụ: số kẹo, số bút, số cây) và tự giải.

Sản phẩm dự kiến

HS giải đúng tình huống: 34−21=1334 - 21 = 13, và nêu được “13 bé hơn 21”, tức 13<2113 < 21. Bài tập về nhà: một bài toán có lời văn tự đặt, có lời giải và phép tính đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống và yêu cầu: “Hãy cùng bạn bên cạnh giải bài toán, rồi nói cho cả lớp biết số bạn chưa nộp bài có bé hơn số bạn đã nộp không.”

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp, thảo luận cách giải.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi: “Đề bài cho biết những số nào? Từ khoá nào cho em biết phải dùng phép trừ?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Đề cho 34 bạn và 21 bạn đã nộp; từ khoá ‘còn’ cho biết phải dùng phép trừ 34−21=1334 - 21 = 13.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày bài giải và nói về so sánh 13<2113 < 21.

    Học sinh

    HS trình bày: “Còn 13 bạn chưa nộp. Số 13 bé hơn số 21 nên số bạn chưa nộp ít hơn số bạn đã nộp.”

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Toán học giúp chúng ta giải quyết nhiều việc trong cuộc sống. Các em hãy tiếp tục vận dụng khi đi học và khi ở nhà.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhận bài tập về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động luyện tập “Cuộc đua số và phép tính”.

  • Bài 2. Tính:
    • 7+2=7 + 2 = ...
    • 10−6=10 - 6 = ...
    • 30+40=30 + 40 = ...
  • Bài 3. Đặt tính rồi tính: 61+2761 + 27
  • Bài 4. Đặt tính rồi tính: 79−3479 - 34
  • Bài 5. Điền dấu >, <, = vào chỗ chấm:
    • 4646 … 6464
    • 100100 … 9999
    • 25+325 + 3 … 2828
  • Gạch chân số và từ khoá trong mỗi đề trước khi làm (từ khoá: “tất cả”, “thêm”, “còn lại”, “bớt”).

Phiếu học tập số 2

Dùng trong các hoạt động “Hệ thống hoá hình học, đo lường và thời gian” và “Luyện tập: Chọn đúng, giải đúng”.

  • Trạm 1 (bài 8). Trong tranh, hình nào nhiều nhất?
    • A. Hình tam giác
    • B. Hình tròn
    • C. Hình chữ nhật
    • Số lượng mỗi hình: hình tam giác … ; hình tròn … ; hình chữ nhật …
  • Trạm 2 (bài 7). Đồng hồ chỉ mấy giờ? A. 11 giờ; B. 12 giờ; C. 1 giờ.
  • Trạm 3 (bài 9). Đúng hay sai?
    • a) Số 50 là số tròn chục.
    • b) Khối lập phương có các mặt là hình chữ nhật dài.
    • c) Sau Thứ Bảy là Chủ nhật.
    • d) 58−8=5058 - 8 = 50
  • Bài 6. Chọn các số lớn hơn 70 và bé hơn 80: A. 69; B. 71; C. 78; D. 80; E. 87.
  • Bài 10. Lớp 1A có 34 học sinh. Có 21 bạn đã nộp bài. Còn bao nhiêu bạn chưa nộp bài?
    • Phép tính: … ; Trả lời: … bạn.

Hướng dẫn về nhà

  • Ôn lại cách đọc, viết số trong phạm vi 100 và cách đặt tính cộng, trừ.
  • Tự đặt một bài toán có lời văn về thêm hoặc bớt trong cuộc sống (ví dụ: số kẹo, số bút, số cây), ghi rõ lời giải và phép tính.
  • Quan sát đồng hồ ở nhà, đọc giờ đúng và ghi vào vở một lần trong ngày.
  • Đếm các hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật có trong đồ vật ở nhà và ghi số lượng vào vở.
  • Nếu có điều kiện, luyện thêm bài tập tương tác trên trang neoedu.vn/learn/1/math/bai-41-on-tap-chung để kiểm tra lại kiến thức.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.