Công nghệ 9 — Định hướng nghề nghiệp và ba mô đun trải nghiệm
Công nghệLớp 9Phần 3. Mô đun Trồng cây ăn quả — Bài 1–8

Bài 2. Nhân giống vô tính cây ăn quả

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt được Giâm, Chiết, Ghép.
  • Giải quyết nhiệm vụ bài 2. nhân giống vô tính cây ăn quả với dữ kiện và giới hạn an toàn rõ ràng.

Bài giảng

Bản chất và điều kiện áp dụng

Nhân giống vô tính tạo cây mới từ cơ quan sinh dưỡng: giâm dùng đoạn cành/cơ quan được cắt; chiết tạo rễ trên cành còn gắn cây mẹ rồi mới tách; ghép kết hợp bộ phận của cây mong muốn với gốc ghép tương thích. Cây có thể giữ đặc tính giống nhưng không mặc nhiên sạch bệnh; cây mẹ và vật liệu phải khỏe, rõ nguồn. Gốc ghép ảnh hưởng thích nghi, sinh trưởng; phần ghép không tự biến thành giống của gốc.

Quy trình, kiểm soát và sản phẩm mẫu

Quy trình quan sát mẫu ghép mắt trên mô hình: chọn bộ phận ghép/gốc phù hợp, giáo viên chuẩn bị vết cắt sạch, đặt tiếp xúc vùng mô phù hợp, buộc giữ và ghi nhãn, chăm sóc rồi kiểm kết quả sau thời gian phù hợp. Dao, kéo sắc do giáo viên thao tác; học sinh thực hành ghép mô hình bìa hoặc vật liệu đã cắt. Giâm/chiết cần giá thể giữ ẩm nhưng thoáng; tưới ngập không giúp rễ hô hấp. Mẫu báo cáo ghi số vật liệu ban đầu và số sống theo dữ liệu cho trước, không nhận là kết quả đã làm.

Khái niệm chính

Giâm
Tạo cây từ đoạn cơ quan sinh dưỡng được tách khỏi cây mẹ
Chiết
Tạo rễ trên cành còn gắn cây mẹ trước khi tách
Ghép
Kết hợp bộ phận giống mong muốn với gốc tương thích

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Dữ liệu mẫu có 40 cành giâm, 30 cành ra rễ. Tỉ lệ ra rễ là bao nhiêu phần trăm?

    Xem lời giải

    30/40×100=75%; đây là dữ liệu cho học, không là quan sát lớp.

  2. Ví dụ 2

    So sánh giâm với chiết theo thời điểm tách khỏi cây mẹ.

    Xem lời giải

    Giâm tách đoạn cành trước khi ra rễ; chiết cho cành ra rễ khi còn trên cây mẹ rồi mới cắt tách. Cả hai cần vật liệu khỏe và điều kiện ẩm–thoáng phù hợp.

Ghi nhớ

Giâm: Tạo cây từ đoạn cơ quan sinh dưỡng được tách khỏi cây mẹ; Chiết: Tạo rễ trên cành còn gắn cây mẹ trước khi tách; Ghép: Kết hợp bộ phận giống mong muốn với gốc tương thích.

Dễ nhầm

  • Nhân giống vô tính luôn tạo cây sạch mọi mầm bệnh dù cây mẹ đang bệnh. Mầm bệnh có thể truyền qua vật liệu; cần cây mẹ khỏe và nguồn giống được kiểm soát.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài 2. nhân giống vô tính cây ăn quả, mô tả nào đúng về Giâm?

  2. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép đúng thuật ngữ với ý nghĩa trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Nhân giống vô tính luôn tạo cây sạch mọi mầm bệnh dù cây mẹ đang bệnh.

  4. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: Tạo rễ trên cành còn gắn cây mẹ trước khi tách được gọi là .

  5. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp các bước của quy trình sau theo đúng quan hệ trước–sau đã quy định (không phải mọi công việc trong bài).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Đặt tiếp xúc mô và buộc cố định
    2. 2Chọn gốc và phần ghép tương thích khỏe
    3. 3Ghi nhãn chăm sóc rồi đánh giá sống
    4. 4Giáo viên chuẩn bị vết ghép sạch
  6. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Dữ liệu mẫu có 40 cành giâm, 30 cành ra rễ. Tỉ lệ ra rễ là bao nhiêu phần trăm?

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    So sánh giâm với chiết theo thời điểm tách khỏi cây mẹ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Thiết kế phiếu theo dõi 10 bầu chiết mà không bịa số sống.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay