Khoa học tự nhiên 7
Khoa học tự nhiênLớp 7Phần 10. Chương IX. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật

Bài 38. Thực hành: Quan sát, mô tả sự sinh trưởng và phát triển ở một số sinh vật

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt chuỗi ảnh, số đo sinh trưởng, mô tả phát triển.
  • Giải quyết tình huống: Cây đậu minh họa cao2,5,9 cm ở ngày2,4,6 và lá thật xuất hiện ngày4. Tính tăng chiều cao ngày2–6, nhận xét phát triển.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Chuỗi ảnh. ghi các giai đoạn theo thời gian, cần mốc và tên mẫu.

Số đo sinh trưởng. chiều cao/khối lượng phải đo cùng quy tắc.

Mô tả phát triển. ghi xuất hiện lá, hoa hoặc thay giai đoạn.

Phân biệt: Khác kích thước giữa cá thể không thay thế đo cùng cá thể theo thời gian; có thể khác tuổi hoặc điều kiện.

Phân tích tình huống

Cây đậu minh họa cao2,5,9 cm ở ngày2,4,6 và lá thật xuất hiện ngày4. Tính tăng chiều cao ngày2–6, nhận xét phát triển.

Cách giải: Tăng9−2=7 cm; có lá thật là dấu hiệu thay đổi phát triển. Không giả định tốc độ tăng giống nhau mỗi ngày.

Vì sao không ghép ảnh con sâu loài A, nhộng loài B thành vòng đời một loài?

Vận dụng: Phải cùng loài và có nguồn/chuỗi theo dõi; ghép khác loài tạo vòng đời sai. Dùng ảnh đã định danh do giáo viên cung cấp, không bắt sinh vật nguy hiểm.

Quy trình thực hành và báo cáo

Dụng cụ: hạt đậu, cốc đất sạch, thước, ảnh vòng đời bướm đã định danh.

Tiến hành: Gieo cùng lô hạt theo chăm sóc bình thường; chọn một cây ghi mã, đo chiều cao cùng mốc ở ngày2,4,6, ghi lá thật. Sắp chuỗi ảnh cùng loài bướm:trứng–ấu trùng–nhộng–trưởng thành.

Dữ liệu minh họa, không phải kết quả đã quan sát của em: Cây2,5,9 cm và lá thật ngày4; tăng7 cm qua4 ngày; bướm thay hình thái giữa các giai đoạn. Không lấy ảnh khác loài để ghép.

An toàn: Không nuôi côn trùng gây hại hoặc có lông độc; dùng ảnh; không ăn hạt/mẫu thực hành.

Sản phẩm: bảng ghi tên mẫu/điều kiện, kết quả thực tế, nhận xét và điều còn chưa chắc chắn. Nếu chưa làm, phải ghi “phân tích dữ liệu minh họa”, không nhận là số liệu đo của bản thân.

Khái niệm chính

Chuỗi ảnh
ghi các giai đoạn theo thời gian, cần mốc và tên mẫu
Số đo sinh trưởng
chiều cao/khối lượng phải đo cùng quy tắc
Mô tả phát triển
ghi xuất hiện lá, hoa hoặc thay giai đoạn

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Cây đậu minh họa cao2,5,9 cm ở ngày2,4,6 và lá thật xuất hiện ngày4. Tính tăng chiều cao ngày2–6, nhận xét phát triển.

    Xem lời giải

    Tăng9−2=7 cm; có lá thật là dấu hiệu thay đổi phát triển. Không giả định tốc độ tăng giống nhau mỗi ngày.

Thí nghiệm

  • Thực hành: Quan sát, mô tả sự sinh trưởng và phát triển ở một số sinh vật

    Học sinh thực hành

    Mục đích: Phân biệt chuỗi ảnh, số đo sinh trưởng, mô tả phát triển.

    Gieo cùng lô hạt theo chăm sóc bình thường; chọn một cây ghi mã, đo chiều cao cùng mốc ở ngày2,4,6, ghi lá thật. Sắp chuỗi ảnh cùng loài bướm:trứng–ấu trùng–nhộng–trưởng thành. Dữ liệu minh họa: Cây2,5,9 cm và lá thật ngày4; tăng7 cm qua4 ngày; bướm thay hình thái giữa các giai đoạn. Không lấy ảnh khác loài để ghép. An toàn: Không nuôi côn trùng gây hại hoặc có lông độc; dùng ảnh; không ăn hạt/mẫu thực hành.

    Dụng cụ: hạt đậu, cốc đất sạch, thước, ảnh vòng đời bướm đã định danh

Ghi nhớ

Chuỗi ảnh: ghi các giai đoạn theo thời gian, cần mốc và tên mẫu. Số đo sinh trưởng: chiều cao/khối lượng phải đo cùng quy tắc. Mô tả phát triển: ghi xuất hiện lá, hoa hoặc thay giai đoạn.

Dễ nhầm

  • Ảnh một cá thể lớn hơn cá thể khác đủ chứng minh nó đã sinh trưởng trong buổi quan sát.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, chuỗi ảnh có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, số đo sinh trưởng có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Ảnh một cá thể lớn hơn cá thể khác đủ chứng minh nó đã sinh trưởng trong buổi quan sát.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “ghi xuất hiện lá, hoa hoặc thay giai đoạn” mô tả .

  6. Đọc ngữ liệu

    Quy trình: Gieo cùng lô hạt theo chăm sóc bình thường; chọn một cây ghi mã, đo chiều cao cùng mốc ở ngày2,4,6, ghi lá thật. Sắp chuỗi ảnh cùng loài bướm:trứng–ấu trùng–nhộng–trưởng thành.

    Dữ liệu minh họa: Cây2,5,9 cm và lá thật ngày4; tăng7 cm qua4 ngày; bướm thay hình thái giữa các giai đoạn. Không lấy ảnh khác loài để ghép.

    An toàn: Không nuôi côn trùng gây hại hoặc có lông độc; dùng ảnh; không ăn hạt/mẫu thực hành.

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Cây đậu minh họa cao2,5,9 cm ở ngày2,4,6 và lá thật xuất hiện ngày4. Tính tăng chiều cao ngày2–6, nhận xét phát triển.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Vì sao không ghép ảnh con sâu loài A, nhộng loài B thành vòng đời một loài?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Ảnh một cá thể lớn hơn cá thể khác đủ chứng minh nó đã sinh trưởng trong buổi quan sát.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay