Khoa học tự nhiên 7
Khoa học tự nhiênLớp 7Phần 9. Chương VIII. Cảm ứng ở sinh vật

Bài 35. Thực hành: Cảm ứng ở sinh vật

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt hộp sáng một phía, đối chứng sáng đều, ghi theo thời gian.
  • Giải quyết tình huống: Dữ liệu minh họa: sau ba ngày cây trong hộp sáng bên cong về cửa sáng, cây sáng đều gần thẳng. Giải thích và nêu điều kiện kiểm soát.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Hộp sáng một phía. giúp khảo sát hướng sinh trưởng về nguồn sáng.

Đối chứng sáng đều. giúp so với trường hợp không có hướng sáng lệch.

Ghi theo thời gian. so hướng thân qua nhiều ngày bằng mốc cố định.

Phân biệt: Đó là biến dạng do lực, không phải sinh trưởng có hướng do ánh sáng; cần theo dõi qua thời gian.

Phân tích tình huống

Dữ liệu minh họa: sau ba ngày cây trong hộp sáng bên cong về cửa sáng, cây sáng đều gần thẳng. Giải thích và nêu điều kiện kiểm soát.

Cách giải: Phù hợp hướng sáng; cùng loài/tuổi, nước và nhiệt độ; ảnh cùng góc, lặp nhiều cây. Không gán kết quả của một mẫu thành quy luật tuyệt đối.

Nếu chuyển hộp mỗi ngày làm cửa sáng đổi phía thì suy luận khó ở đâu?

Vận dụng: Hướng kích thích không cố định nên không tách được đáp ứng với một hướng sáng; cần đánh dấu hộp và ghi mọi thay đổi.

Quy trình thực hành và báo cáo

Dụng cụ: cây đậu non cùng tuổi, hộp có cửa sáng bên, hộp sáng đều đối chứng, thước, máy ảnh.

Tiến hành: Đánh dấu hướng hộp, đặt cây tương đương, tưới như nhau; mỗi ngày chụp cùng góc và đo góc/hướng thân. Quan sát phản ứng lá cây trinh nữ bằng chạm rất nhẹ một lần dưới giáo viên, không làm hại.

Dữ liệu minh họa, không phải kết quả đã quan sát của em: Sau3 ngày cây sáng bên nghiêng về cửa, đối chứng gần thẳng; lá trinh nữ cụp sau chạm là cảm ứng nhanh khác sinh trưởng hướng sáng.

An toàn: Không dùng hóa chất hoặc điện kích thích, không chạm nhiều lần làm tổn hại; chỉ mẫu được phép.

Sản phẩm: bảng ghi tên mẫu/điều kiện, kết quả thực tế, nhận xét và điều còn chưa chắc chắn. Nếu chưa làm, phải ghi “phân tích dữ liệu minh họa”, không nhận là số liệu đo của bản thân.

Khái niệm chính

Hộp sáng một phía
giúp khảo sát hướng sinh trưởng về nguồn sáng
Đối chứng sáng đều
giúp so với trường hợp không có hướng sáng lệch
Ghi theo thời gian
so hướng thân qua nhiều ngày bằng mốc cố định

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Dữ liệu minh họa: sau ba ngày cây trong hộp sáng bên cong về cửa sáng, cây sáng đều gần thẳng. Giải thích và nêu điều kiện kiểm soát.

    Xem lời giải

    Phù hợp hướng sáng; cùng loài/tuổi, nước và nhiệt độ; ảnh cùng góc, lặp nhiều cây. Không gán kết quả của một mẫu thành quy luật tuyệt đối.

Thí nghiệm

  • Thực hành: Cảm ứng ở sinh vật

    Học sinh thực hành

    Mục đích: Phân biệt hộp sáng một phía, đối chứng sáng đều, ghi theo thời gian.

    Đánh dấu hướng hộp, đặt cây tương đương, tưới như nhau; mỗi ngày chụp cùng góc và đo góc/hướng thân. Quan sát phản ứng lá cây trinh nữ bằng chạm rất nhẹ một lần dưới giáo viên, không làm hại. Dữ liệu minh họa: Sau3 ngày cây sáng bên nghiêng về cửa, đối chứng gần thẳng; lá trinh nữ cụp sau chạm là cảm ứng nhanh khác sinh trưởng hướng sáng. An toàn: Không dùng hóa chất hoặc điện kích thích, không chạm nhiều lần làm tổn hại; chỉ mẫu được phép.

    Dụng cụ: cây đậu non cùng tuổi, hộp có cửa sáng bên, hộp sáng đều đối chứng, thước, máy ảnh

Ghi nhớ

Hộp sáng một phía: giúp khảo sát hướng sinh trưởng về nguồn sáng. Đối chứng sáng đều: giúp so với trường hợp không có hướng sáng lệch. Ghi theo thời gian: so hướng thân qua nhiều ngày bằng mốc cố định.

Dễ nhầm

  • Cây nghiêng ngay khi ta dùng tay đẩy là bằng chứng hướng sáng.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, hộp sáng một phía có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, đối chứng sáng đều có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Cây nghiêng ngay khi ta dùng tay đẩy là bằng chứng hướng sáng.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “so hướng thân qua nhiều ngày bằng mốc cố định” mô tả .

  6. Đọc ngữ liệu

    Quy trình: Đánh dấu hướng hộp, đặt cây tương đương, tưới như nhau; mỗi ngày chụp cùng góc và đo góc/hướng thân. Quan sát phản ứng lá cây trinh nữ bằng chạm rất nhẹ một lần dưới giáo viên, không làm hại.

    Dữ liệu minh họa: Sau3 ngày cây sáng bên nghiêng về cửa, đối chứng gần thẳng; lá trinh nữ cụp sau chạm là cảm ứng nhanh khác sinh trưởng hướng sáng.

    An toàn: Không dùng hóa chất hoặc điện kích thích, không chạm nhiều lần làm tổn hại; chỉ mẫu được phép.

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Dữ liệu minh họa: sau ba ngày cây trong hộp sáng bên cong về cửa sáng, cây sáng đều gần thẳng. Giải thích và nêu điều kiện kiểm soát.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Nếu chuyển hộp mỗi ngày làm cửa sáng đổi phía thì suy luận khó ở đâu?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Cây nghiêng ngay khi ta dùng tay đẩy là bằng chứng hướng sáng.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay