Công nghệ 12 — Công nghệ Điện–Điện tử / Lâm nghiệp–Thuỷ sản (hai nhánh lựa chọn)
Công nghệLớp 12Phần 8. Nhánh Điện–Điện tử (lựa chọn) · Phần hai. Công nghệ điện tử · Chương VIII. Điện tử số

Bài 23. Thực hành: Lắp ráp, kiểm tra mạch báo cháy sử dụng các cổng logic cơ bản

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt được tín hiệu tích cực mức 1, chuẩn hóa đầu vào, kiểm thử đủ tổ hợp trong đúng điều kiện của bài.
  • Hoàn thành nhiệm vụ: Lập bảng LED và còi cho bốn tổ hợp đầu vào theo đúng quy ước đề.

Bài giảng

Nguyên lí, phân biệt và điều kiện áp dụng

Mô hình dùng hai tín hiệu nguy cơ đã chuẩn hóa: S=1 nghĩa có khói, H=1 nghĩa có nhiệt/ngọn lửa theo tín hiệu cảm biến. Đặt LED=S AND H và còi=S OR H. Nếu một module xuất0 khi phát hiện, cần đảo bằng NOT trước khi dùng quy ước trên. Không suy mọi cảm biến cùng mức tích cực hoặc gọi cảm biến quang ngọn lửa là phép đo chính xác nhiệt độ.

Phân tích nhiệm vụ, kiểm soát và thực hành an toàn

Quy trình: phân tích hàm, chuẩn bị IC đúng điện áp, lắp khi chưa cấp nguồn, giáo viên kiểm tra, thử bốn tổ hợp và báo cáo. Chỉ dùng bộ pin5 V an toàn được duyệt hoặc công tắc/tín hiệu số mô phỏng đầu vào; không đốt giấy, tạo khói, xịt khí dễ cháy hay gây lửa để thử. Bảng thử phải nêu rõ dữ liệu mô phỏng. Mô hình lớp học không thay hệ thống báo cháy được chứng nhận và không được lắp làm thiết bị bảo vệ người thật.

Bộ thử không khói và báo cáo bốn tổ hợp

Dùng module logic 5 V có AND, OR, NOT và đầu ra đệm phù hợp tải, hai công tắc giả lập S/H, LED có hạn dòng và bộ chỉ thị còi có mạch giao tiếp đã được giáo viên duyệt. Không nối còi tiêu thụ lớn trực tiếp vào một chân cổng logic; cùng mức 5 V chưa bảo đảm đủ dòng tải. Chân vào không dùng phải được đặt mức xác định theo tài liệu, không để trôi. Lắp khi nguồn tắt, giáo viên kiểm tra cực nguồn, mốc chung và giới hạn dòng trước thử.

Không dùng khói, lửa, khí gas hay nguồn nhiệt để thử. Mẫu ghi trước khi cấp nguồn: S/H=00 → LED 0/còi 0; 01 → LED 0/còi 1; 10 → LED 0/còi 1; 11 → LED 1/còi 1. Nếu module thực xuất 0 khi có sự kiện thì chuẩn hoá qua NOT trước bảng trên. Cảm biến quang phát hiện ngọn lửa không phải nhiệt kế; không suy từ tên bộ so sánh trong module rằng đang đo nhiệt độ. Bảng này là kết quả logic dự kiến; cột quan sát hiện để “chưa thực hiện”. Mô hình không thay hệ báo cháy được chứng nhận.

Ví dụ bộ logic thống nhất họHC ở5 V có74HC08(AND),74HC32(OR),74HC04(NOT), công tắc đầu vào và tầng đệm ra được kiểm tra. Không trộn họ logic hay suy mọi chân đều chịu cùng mức áp/dòng chỉ từ tên chức năng; sơ đồ chân, ngõ chưa dùng và tải vẫn theo đúng tài liệu bộ đã duyệt.

Khái niệm chính

Tín hiệu tích cực mức 1
Quy ước1 biểu thị sự kiện được phát hiện
Chuẩn hóa đầu vào
Đưa tín hiệu cảm biến về đúng quy ước logic
Kiểm thử đủ tổ hợp
Xét cả 00,01,10,11 của hai tín hiệu

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    TheoS, H=00,01,10,11 và còi=S OR H. Có bao nhiêu tổ hợp làm còi bật?

    Xem lời giải

    OR=0 chỉ ở 00;01,10,11 đều bật nên có 3 tổ hợp.

  2. Ví dụ 2

    Lập bảng LED và còi cho bốn tổ hợp đầu vào theo đúng quy ước đề.

    Xem lời giải

    Bảng dự kiến:00→LED 0, còi0;01→LED 0, còi1;10→LED 0, còi1;11→LED 1, còi1. LED yêu cầu đồng thời hai tín hiệu, còi yêu cầu ít nhất một. Dùng công tắc giả lập thay lửa/khói. Đây là dự kiến logic chưa quan sát thiết bị; không khẳng định mô hình đủ tin cậy làm báo cháy thực.

Ghi nhớ

Tín hiệu tích cực mức 1: Quy ước1 biểu thị sự kiện được phát hiện; Chuẩn hóa đầu vào: Đưa tín hiệu cảm biến về đúng quy ước logic; Kiểm thử đủ tổ hợp: Xét cả 00,01,10,11 của hai tín hiệu.

Ứng dụng

  • Sản phẩm học tập của bài: Lập bảng LED và còi cho bốn tổ hợp đầu vào theo đúng quy ước đề. Dùng dữ liệu hoặc mô hình trong phạm vi được giao, không coi kết quả giả định là quan sát thật.

Dễ nhầm

  • Muốn thử mạch báo cháy trong lớp bắt buộc phải đốt giấy tạo khói. Dùng tín hiệu mô phỏng đủ đánh giá logic mà không tạo nguy hiểm lửa/khói.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong chủ đề thực hành: lắp ráp, kiểm tra mạch báo cháy sử dụng các cổng logic cơ bản, Tín hiệu tích cực mức 1 được hiểu đúng là gì?

  2. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các khái niệm với ý nghĩa phân biệt đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Đánh giá nhận định: Muốn thử mạch báo cháy trong lớp bắt buộc phải đốt giấy tạo khói.

  4. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ đúng với mô tả“Đưa tín hiệu cảm biến về đúng quy ước logic”: .

  5. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp các bước của quy trình học tập/phân tích này theo trình tự hợp lí.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Chuẩn hóa quy ước tín hiệu cảm biến
    2. 2Tính hàm LED và còi
    3. 3Thử bốn tổ hợp giả lập và ghi báo cáo
    4. 4Lắp hoặc lập mô hình thấp áp được duyệt
  6. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    TheoS, H=00,01,10,11 và còi=S OR H. Có bao nhiêu tổ hợp làm còi bật?

  7. Đọc ngữ liệu

    Dữ kiện mô hình dùng cho hai câu vận dụng tiếp theo (không phải kết quả đã thực hiện):

    TheoS, H=00,01,10,11 và còi=S OR H.

  8. Câu 7Mức 3Nhiều đáp án

    Với nhiệm vụ: Lập bảng LED và còi cho bốn tổ hợp đầu vào theo đúng quy ước đề. Chọn các yêu cầu phù hợp với lập luận/sản phẩm cần nộp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Lập bảng LED và còi cho bốn tổ hợp đầu vào theo đúng quy ước đề.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay