Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
GD Kinh tế và Pháp luậtLớp 12Chủ đề 5. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Bài 6. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Mục tiêu bài học

  • Giải thích trách nhiệm kinh tế, pháp lí, đạo đức và nhân văn bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp thể hiện trong quyết định, hoạt động tạo giá trị kinh tế gắn trách nhiệm với người lao động, khách hàng, đối tác, cộng đồng và môi trường. Có thể phân tích các mặt kinh tế, pháp lí, đạo đức, nhân văn: làm sản phẩm hữu ích, sử dụng nguồn lực hiệu quả; chấp hành luật; trung thực, công bằng; đóng góp cộng đồng tự nguyện phù hợp. Một hành vi có thể liên quan nhiều mặt, không coi bốn mặt tách rời hoặc dùng việc từ thiện để bù mọi vi phạm.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Thực hiện trách nhiệm giúp lòng tin, giảm rủi ro và phát triển bền vững nhưng không bảo đảm miễn trách nhiệm khi gây hại. Cần ưu tiên sửa tác động từ hoạt động cốt lõi, tôn trọng quyền lao động và môi trường, công khai dữ liệu có kiểm chứng. Đánh giá bằng kết quả, phạm vi, thời gian và phản hồi bên chịu ảnh hưởng, không chỉ số tiền tài trợ. Người học phân biệt báo cáo minh bạch với quảng bá chọn phần tốt, không kết tội từ tin đồn.

Tình huống giả định để học: Tình huống mô hình: doanh nghiệp tài trợ 200 triệu cho sân chơi nhưng hồ sơ nội bộ cho thấy nước thải chưa xử lí đúng yêu cầu. Quản lí muốn chỉ đưa tiền tài trợ lên báo cáo. Chưa có kết luận mức thiệt hại hay chế tài.

Phân tích: Các trách nhiệm bổ sung, không là phép đổi chác. Phải xác minh tác động và xử lí đúng thẩm quyền, không bịa chế tài.

Khái niệm chính

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp
Trách nhiệm kinh tế, pháp lí, đạo đức, nhân văn gắn hoạt động với các bên và môi trường.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Đề xuất ba việc ưu tiên trước công bố báo cáo trách nhiệm xã hội.

    Tình huống mô hình: doanh nghiệp tài trợ 200 triệu cho sân chơi nhưng hồ sơ nội bộ cho thấy nước thải chưa xử lí đúng yêu cầu. Quản lí muốn chỉ đưa tiền tài trợ lên báo cáo. Chưa có kết luận mức thiệt hại hay chế tài.

    Xem lời giải

    Ngăn nguồn gây rủi ro và kiểm tra hệ xử lí bằng chuyên môn; lập phương án khắc phục, thực hiện nghĩa vụ với người bị ảnh hưởng theo kết quả và luật; công bố số liệu, phạm vi, thiếu sót và tiến độ có kiểm chứng. Vẫn có thể ghi tài trợ nhưng không trình bày như đã giải quyết ô nhiễm.

Ghi nhớ

Đóng góp nhân văn có giá trị nhưng không tự thay trách nhiệm pháp lí và đạo đức trong sản xuất. Thực hiện trách nhiệm giúp lòng tin, giảm rủi ro và phát triển bền vững nhưng không bảo đảm miễn trách nhiệm khi gây hại.

Dễ nhầm

  • Doanh nghiệp có lợi nhuận thì không còn cần quan tâm người lao động hoặc cộng đồng.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống mô hình: doanh nghiệp tài trợ 200 triệu cho sân chơi nhưng hồ sơ nội bộ cho thấy nước thải chưa xử lí đúng yêu cầu. Quản lí muốn chỉ đưa tiền tài trợ lên báo cáo. Chưa có kết luận mức thiệt hại hay chế tài.

    Cách nhìn nào có trách nhiệm?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tình huống mô hình: doanh nghiệp tài trợ 200 triệu cho sân chơi nhưng hồ sơ nội bộ cho thấy nước thải chưa xử lí đúng yêu cầu. Quản lí muốn chỉ đưa tiền tài trợ lên báo cáo. Chưa có kết luận mức thiệt hại hay chế tài.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Đóng góp nhân văn có giá trị nhưng không tự thay trách nhiệm pháp lí và đạo đức trong sản xuất.
    b)Doanh nghiệp có lợi nhuận thì không còn cần quan tâm người lao động hoặc cộng đồng.
  4. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống mô hình: doanh nghiệp tài trợ 200 triệu cho sân chơi nhưng hồ sơ nội bộ cho thấy nước thải chưa xử lí đúng yêu cầu. Quản lí muốn chỉ đưa tiền tài trợ lên báo cáo. Chưa có kết luận mức thiệt hại hay chế tài.

    Cần 40 triệu vận hành nhưng mới chi 25 triệu mỗi tháng: thiếu bao nhiêu?

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống mô hình: doanh nghiệp tài trợ 200 triệu cho sân chơi nhưng hồ sơ nội bộ cho thấy nước thải chưa xử lí đúng yêu cầu. Quản lí muốn chỉ đưa tiền tài trợ lên báo cáo. Chưa có kết luận mức thiệt hại hay chế tài.

    Báo cáo trách nhiệm xã hội nào minh bạch hơn?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Tình huống mô hình: doanh nghiệp tài trợ 200 triệu cho sân chơi nhưng hồ sơ nội bộ cho thấy nước thải chưa xử lí đúng yêu cầu. Quản lí muốn chỉ đưa tiền tài trợ lên báo cáo. Chưa có kết luận mức thiệt hại hay chế tài.

    Đề xuất ba việc ưu tiên trước công bố báo cáo trách nhiệm xã hội.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tình huống mô hình: doanh nghiệp tài trợ 200 triệu cho sân chơi nhưng hồ sơ nội bộ cho thấy nước thải chưa xử lí đúng yêu cầu. Quản lí muốn chỉ đưa tiền tài trợ lên báo cáo. Chưa có kết luận mức thiệt hại hay chế tài.

    Giả định hệ xử lí cần vận hành 40 triệu/tháng, trước chỉ chi 25 triệu, tài trợ một lần 200 triệu. Tính phần chi vận hành thiếu mỗi tháng và giải thích không bù cơ học bằng tiền tài trợ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Tình huống mô hình: doanh nghiệp tài trợ 200 triệu cho sân chơi nhưng hồ sơ nội bộ cho thấy nước thải chưa xử lí đúng yêu cầu. Quản lí muốn chỉ đưa tiền tài trợ lên báo cáo. Chưa có kết luận mức thiệt hại hay chế tài.

    Nêu bộ chỉ tiêu báo cáo giúp tránh “tô xanh” hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay