Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
GD Kinh tế và Pháp luậtLớp 12Chủ đề 3. Bảo hiểm và an sinh xã hội

Bài 4. An sinh xã hội

Mục tiêu bài học

  • Giải thích bảo đảm cơ hội và hỗ trợ trước rủi ro bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

An sinh xã hội là hệ thống chính sách và hoạt động bảo vệ người dân trước rủi ro, giảm mất mát thu nhập, nghèo và thiếu tiếp cận dịch vụ cơ bản. Các nhóm nội dung gồm hỗ trợ việc làm, thu nhập và giảm nghèo; bảo hiểm; trợ giúp xã hội thường xuyên hoặc đột xuất; dịch vụ xã hội cơ bản như giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin phù hợp. Không đồng nhất toàn hệ thống với một lần quyên góp hoặc chỉ với bảo hiểm đóng–hưởng.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Vai trò là phòng ngừa, giảm thiểu, khắc phục rủi ro, tăng công bằng cơ hội, ổn định đời sống và nền tảng phát triển. Nhà nước giữ vai trò tổ chức chính sách, huy động nguồn lực; doanh nghiệp, gia đình, cộng đồng cùng trách nhiệm theo khả năng và pháp luật. Điều 34 Hiến pháp bảo đảm quyền an sinh. Hỗ trợ phải đúng đối tượng, công khai tiêu chí và bảo vệ phẩm giá, không đổi trợ giúp lấy ảnh đời tư hay danh tiếng; tác động dài hạn cần theo dõi thực tế, không đếm tiền phát là đủ kết luận hết nghèo.

Tình huống giả định để học: Mô hình một vùng sau lũ:30 hộ thiếu chỗ ở tạm,20 lao động cần phục hồi việc làm,15 trẻ cần trở lại lớp; các nhóm có thể trùng nhau. Kế hoạch có cứu trợ trước mắt, sửa hạ tầng nước và kết nối việc làm. Chưa có danh sách đối chiếu từng hộ.

Phân tích: Các nhóm khác đơn vị và có thể trùng, không cộng thành tổng người/hộ. An sinh gồm nhiều cơ chế, bảo vệ thông tin và phục hồi lâu dài.

Đối chiếu pháp luật — ngày 03/11/2026

Đối chiếu pháp luật ngày 03/11/2026. Nguồn Hiến pháp dùng bản hợp nhất 52/VBHN-VPQH năm 2025; các văn bản bảo hiểm, thuế, di sản và tổ chức bộ máy đã thay đổi từ 2025–2026 nên ví dụ sách cũ không tự là quy tắc hiện hành. Số liệu mô hình không là mức hưởng, thuế suất hoặc chế tài luật định. Nội dung là học tập, không giải quyết hồ sơ cá nhân. Đây là kiến thức giáo dục theo nguồn dẫn, không phải tư vấn cho hồ sơ cá nhân. Không suy ra mức phạt hoặc trách nhiệm pháp lí cụ thể nếu chưa đủ điều kiện và quy định áp dụng.

Khái niệm chính

An sinh xã hội
Hệ thống phòng ngừa, giảm thiểu, khắc phục rủi ro và bảo đảm tiếp cận cơ bản.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Xây thứ tự ưu tiên có lý do, không bỏ nhóm ít tiếng nói.

    Mô hình một vùng sau lũ:30 hộ thiếu chỗ ở tạm,20 lao động cần phục hồi việc làm,15 trẻ cần trở lại lớp; các nhóm có thể trùng nhau. Kế hoạch có cứu trợ trước mắt, sửa hạ tầng nước và kết nối việc làm. Chưa có danh sách đối chiếu từng hộ.

    Xem lời giải

    Trước mắt bảo đảm an toàn, chỗ ở, nước và nhu cầu thiết yếu; đồng thời xác định trẻ gián đoạn học, người dễ tổn thương và lập phương án trở lại dịch vụ. Tiếp theo hỗ trợ sinh kế, sửa hạ tầng gắn nhu cầu thực, công khai tiêu chí và kênh phản hồi. Không hứa làm xong mọi việc chỉ từ số nhóm.

Ghi nhớ

Trợ giúp khẩn cấp và hỗ trợ sinh kế có vai trò bổ sung, không tự thay thế nhau. Vai trò là phòng ngừa, giảm thiểu, khắc phục rủi ro, tăng công bằng cơ hội, ổn định đời sống và nền tảng phát triển.

Dễ nhầm

  • Có chương trình an sinh nghĩa là mọi người hưởng mọi khoản như nhau, không cần điều kiện.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô hình một vùng sau lũ:30 hộ thiếu chỗ ở tạm,20 lao động cần phục hồi việc làm,15 trẻ cần trở lại lớp; các nhóm có thể trùng nhau. Kế hoạch có cứu trợ trước mắt, sửa hạ tầng nước và kết nối việc làm. Chưa có danh sách đối chiếu từng hộ.

    Nhận định nào đúng?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Mô hình một vùng sau lũ:30 hộ thiếu chỗ ở tạm,20 lao động cần phục hồi việc làm,15 trẻ cần trở lại lớp; các nhóm có thể trùng nhau. Kế hoạch có cứu trợ trước mắt, sửa hạ tầng nước và kết nối việc làm. Chưa có danh sách đối chiếu từng hộ.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Trợ giúp khẩn cấp và hỗ trợ sinh kế có vai trò bổ sung, không tự thay thế nhau.
    b)Có chương trình an sinh nghĩa là mọi người hưởng mọi khoản như nhau, không cần điều kiện.
  4. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô hình một vùng sau lũ:30 hộ thiếu chỗ ở tạm,20 lao động cần phục hồi việc làm,15 trẻ cần trở lại lớp; các nhóm có thể trùng nhau. Kế hoạch có cứu trợ trước mắt, sửa hạ tầng nước và kết nối việc làm. Chưa có danh sách đối chiếu từng hộ.

    Mô hình 120 triệu, chi 45+30+15+20 triệu còn bao nhiêu?

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô hình một vùng sau lũ:30 hộ thiếu chỗ ở tạm,20 lao động cần phục hồi việc làm,15 trẻ cần trở lại lớp; các nhóm có thể trùng nhau. Kế hoạch có cứu trợ trước mắt, sửa hạ tầng nước và kết nối việc làm. Chưa có danh sách đối chiếu từng hộ.

    Vì sao không cộng 30 hộ,20 lao động,15 trẻ thành 65 hộ?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Mô hình một vùng sau lũ:30 hộ thiếu chỗ ở tạm,20 lao động cần phục hồi việc làm,15 trẻ cần trở lại lớp; các nhóm có thể trùng nhau. Kế hoạch có cứu trợ trước mắt, sửa hạ tầng nước và kết nối việc làm. Chưa có danh sách đối chiếu từng hộ.

    Xây thứ tự ưu tiên có lý do, không bỏ nhóm ít tiếng nói.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Mô hình một vùng sau lũ:30 hộ thiếu chỗ ở tạm,20 lao động cần phục hồi việc làm,15 trẻ cần trở lại lớp; các nhóm có thể trùng nhau. Kế hoạch có cứu trợ trước mắt, sửa hạ tầng nước và kết nối việc làm. Chưa có danh sách đối chiếu từng hộ.

    Giả định kinh phí 120 triệu đồng, tạm trú 45, nước sạch 30, trở lại lớp 15, hỗ trợ việc làm 20. Tính còn lại và đề xuất quản lí.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Mô hình một vùng sau lũ:30 hộ thiếu chỗ ở tạm,20 lao động cần phục hồi việc làm,15 trẻ cần trở lại lớp; các nhóm có thể trùng nhau. Kế hoạch có cứu trợ trước mắt, sửa hạ tầng nước và kết nối việc làm. Chưa có danh sách đối chiếu từng hộ.

    Nêu hai chỉ tiêu theo dõi thực chất thay vì chỉ số ảnh trao quà.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay