Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
GD Kinh tế và Pháp luậtLớp 12Chủ đề 1. Tăng trưởng và phát triển kinh tế

Bài 1. Tăng trưởng và phát triển kinh tế

Mục tiêu bài học

  • Giải thích tăng quy mô và nâng chất lượng phát triển bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng quy mô sản lượng trong một thời kì; thường xem tốc độ tăng GDP hoặc GNI thực và các chỉ tiêu bình quân. GDP tính sản phẩm cuối cùng tạo trong lãnh thổ, còn GNI gắn thu nhập của chủ thể cư trú; không đồng nhất sản lượng với thu nhập thực nhận của từng hộ. So theo giá hiện hành có thể bị tác động bởi giá; đo tăng trưởng cần xét giá so sánh. Phát triển kinh tế rộng hơn, gồm tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu và tiến bộ xã hội.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Đánh giá phát triển cần xem cơ hội việc làm, giảm nghèo, sức khỏe, giáo dục, phân phối và môi trường, không chỉ số tổng. Tăng trưởng tạo nguồn lực nhưng cách phân phối, quản trị và bảo vệ môi trường quyết định chuyển nguồn lực thành đời sống. Phát triển bền vững đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng của thế hệ sau, phối hợp kinh tế, xã hội, môi trường. Không từ một năm GDP tăng suy mọi người tốt lên hoặc mọi tài nguyên đều được bảo vệ.

Tình huống giả định để học: Bảng mô hình cùng giá so sánh: GDP X từ 500 lên 530 tỉ đơn vị tiền, dân số từ 10 lên 10,2 triệu người; tỉ lệ hoàn thành học tập không được cung cấp, chất lượng nước chưa đo. Không phải thống kê quốc gia thật.

Phân tích: GDP tăng 30 trên nền 500 nên 6%; tăng dân số 2% là chỉ tiêu khác, không thay tốc độ GDP.

Đọc chỉ tiêu phát triển và tiến bộ xã hội

Phát triển còn thể hiện ở chuyển dịch cơ cấu ngành, cơ cấu lao động theo hướng nâng năng suất và chất lượng, cùng tiến bộ xã hội; không phải cứ giảm một ngành là mọi hoàn cảnh đều tốt hơn. HDI tổng hợp ba chiều sức khỏe, giáo dục và thu nhập: tuổi thọ kì vọng; số năm đi học bình quân và số năm đi học kì vọng; GNI bình quân đầu người theo cách tính của chỉ số, không thay chiều thu nhập bằng GDP/người. Nghèo đa chiều xét sự thiếu hụt các nhu cầu cơ bản theo chuẩn áp dụng, không chỉ nhìn tiền thu nhập. Hệ số Gini dùng để xem bất bình đẳng phân phối; trên thang 0–1, giá trị lớn hơn biểu thị bất bình đẳng cao hơn. Muốn so sánh phải giữ cùng khái niệm, cách tính, phạm vi và thời điểm.

Ví dụ hoàn toàn giả định: hai kì có HDI từ 0,70 lên 0,73 và Gini từ 0,38 lên 0,42. HDI tăng 0,03 điểm chỉ số, đồng thời Gini tăng 0,04 cho thấy bất bình đẳng theo chỉ tiêu này tăng, không giảm. Không được từ HDI tăng kết luận mọi nhóm đều hưởng lợi như nhau; cần thêm phân bố cơ hội, chuẩn nghèo và dữ liệu môi trường. Các số này không phải thống kê Việt Nam.

Khái niệm chính

Tăng trưởng kinh tế
Gia tăng quy mô sản lượng theo thời gian, cần phân biệt thực và danh nghĩa.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tính GDP bình quân hai năm và tốc độ tăng của bình quân, ghi đơn vị và giới hạn.

    Bảng mô hình cùng giá so sánh: GDP X từ 500 lên 530 tỉ đơn vị tiền, dân số từ 10 lên 10,2 triệu người; tỉ lệ hoàn thành học tập không được cung cấp, chất lượng nước chưa đo. Không phải thống kê quốc gia thật.

    Xem lời giải

    Năm đầu 500 tỉ/10 triệu=50000 đơn vị tiền/người; năm sau 530 tỉ/10,2 triệu≈51960,78 đơn vị/người. Bình quân tăng khoảng 3,92% vì 1,06/1,02−1≈0,0392. Không gọi 6% là tăng bình quân; bình quân không cho biết phân phối thu nhập.

Ghi nhớ

GDP thực tăng chưa đủ chứng minh mọi mặt phát triển xã hội và môi trường đều cải thiện. Đánh giá phát triển cần xem cơ hội việc làm, giảm nghèo, sức khỏe, giáo dục, phân phối và môi trường, không chỉ số tổng.

Dễ nhầm

  • GDP bình quân chính là tiền mọi người dân được phát bằng nhau.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Bảng mô hình cùng giá so sánh: GDP X từ 500 lên 530 tỉ đơn vị tiền, dân số từ 10 lên 10,2 triệu người; tỉ lệ hoàn thành học tập không được cung cấp, chất lượng nước chưa đo. Không phải thống kê quốc gia thật.

    Tốc độ tăng GDP thực trong mô hình là bao nhiêu?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Bảng mô hình cùng giá so sánh: GDP X từ 500 lên 530 tỉ đơn vị tiền, dân số từ 10 lên 10,2 triệu người; tỉ lệ hoàn thành học tập không được cung cấp, chất lượng nước chưa đo. Không phải thống kê quốc gia thật.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)GDP thực tăng chưa đủ chứng minh mọi mặt phát triển xã hội và môi trường đều cải thiện.
    b)GDP bình quân chính là tiền mọi người dân được phát bằng nhau.
  4. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Bảng mô hình cùng giá so sánh: GDP X từ 500 lên 530 tỉ đơn vị tiền, dân số từ 10 lên 10,2 triệu người; tỉ lệ hoàn thành học tập không được cung cấp, chất lượng nước chưa đo. Không phải thống kê quốc gia thật.

    GDP 500 lên 530 tỉ cùng giá so sánh, dân 10 lên 10,2 triệu: tốc độ GDP bình quân gần nhất là bao nhiêu?

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Bảng mô hình cùng giá so sánh: GDP X từ 500 lên 530 tỉ đơn vị tiền, dân số từ 10 lên 10,2 triệu người; tỉ lệ hoàn thành học tập không được cung cấp, chất lượng nước chưa đo. Không phải thống kê quốc gia thật.

    Dữ liệu nào còn cần để nhận định tiến bộ xã hội?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Bảng mô hình cùng giá so sánh: GDP X từ 500 lên 530 tỉ đơn vị tiền, dân số từ 10 lên 10,2 triệu người; tỉ lệ hoàn thành học tập không được cung cấp, chất lượng nước chưa đo. Không phải thống kê quốc gia thật.

    Tính GDP bình quân hai năm và tốc độ tăng của bình quân, ghi đơn vị và giới hạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Bảng mô hình cùng giá so sánh: GDP X từ 500 lên 530 tỉ đơn vị tiền, dân số từ 10 lên 10,2 triệu người; tỉ lệ hoàn thành học tập không được cung cấp, chất lượng nước chưa đo. Không phải thống kê quốc gia thật.

    Nêu hai dữ liệu cần bổ sung để đánh giá phát triển thay vì chỉ tăng trưởng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Bảng mô hình cùng giá so sánh: GDP X từ 500 lên 530 tỉ đơn vị tiền, dân số từ 10 lên 10,2 triệu người; tỉ lệ hoàn thành học tập không được cung cấp, chất lượng nước chưa đo. Không phải thống kê quốc gia thật.

    Đề xuất lựa chọn giữa mở sản xuất gây ô nhiễm không kiểm soát và nâng công nghệ có đánh giá tác động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay