Phát triển còn thể hiện ở chuyển dịch cơ cấu ngành, cơ cấu lao động theo hướng nâng năng suất và chất lượng, cùng tiến bộ xã hội; không phải cứ giảm một ngành là mọi hoàn cảnh đều tốt hơn. HDI tổng hợp ba chiều sức khỏe, giáo dục và thu nhập: tuổi thọ kì vọng; số năm đi học bình quân và số năm đi học kì vọng; GNI bình quân đầu người theo cách tính của chỉ số, không thay chiều thu nhập bằng GDP/người. Nghèo đa chiều xét sự thiếu hụt các nhu cầu cơ bản theo chuẩn áp dụng, không chỉ nhìn tiền thu nhập. Hệ số Gini dùng để xem bất bình đẳng phân phối; trên thang 0–1, giá trị lớn hơn biểu thị bất bình đẳng cao hơn. Muốn so sánh phải giữ cùng khái niệm, cách tính, phạm vi và thời điểm.
Ví dụ hoàn toàn giả định: hai kì có HDI từ 0,70 lên 0,73 và Gini từ 0,38 lên 0,42. HDI tăng 0,03 điểm chỉ số, đồng thời Gini tăng 0,04 cho thấy bất bình đẳng theo chỉ tiêu này tăng, không giảm. Không được từ HDI tăng kết luận mọi nhóm đều hưởng lợi như nhau; cần thêm phân bố cơ hội, chuẩn nghèo và dữ liệu môi trường. Các số này không phải thống kê Việt Nam.