Công nghệ 11 — Công nghệ cơ khí và Công nghệ chăn nuôi
Công nghệLớp 11Phần 2. Công nghệ cơ khí · Chương II. Vật liệu cơ khí

Bài 3. Tổng quan về vật liệu cơ khí

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và phân biệt các nội dung cốt lõi của tổng quan về vật liệu cơ khí.
  • Lập kết luận và sản phẩm hồ sơ cụ thể cho tình huống: Vật liệu A nhẹ nhưng không đạt nhiệt độ sử dụng yêu cầu; B nặng hơn và đạt mọi yêu cầu bắt buộc. Có thể chọn A để giảm khối lượng không?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Vật liệu cơ khí được lựa chọn theo chức năng, môi trường làm việc và công nghệ chế tạo. Có nhóm kim loại và hợp kim, nhóm phi kim và các vật liệu mới. Cơ tính mô tả ứng xử dưới tác động lực như bền, cứng, dẻo, dai; lí tính gồm khối lượng riêng, dẫn nhiệt, dẫn điện; hóa tính liên quan phản ứng và chống ăn mòn; tính công nghệ cho biết khả năng đúc, hàn, cắt gọt hoặc tạo hình. Cứng không đồng nghĩa dai: một vật cứng vẫn có thể nứt vỡ khi va đập.

Vận dụng và kiểm soát

Quy trình chọn vật liệu bắt đầu từ yêu cầu bắt buộc, sau đó mới cân nhắc giá và khối lượng. Ví dụ vỏ thiết bị ngoài trời phải xét ăn mòn và an toàn cách điện, không chọn chỉ vì nhẹ. Bảng vật liệu cần nêu điều kiện và nguồn dữ liệu; hai số độ bền đo bằng phương pháp khác không nhất thiết so trực tiếp được. Trong bài học, dùng thông số giả định rõ ràng, mẫu nguyên vẹn đã được giáo viên chuẩn bị; không tự đập gãy, đốt hay ngửi vật liệu để nhận biết.

Khái niệm chính

Cơ tính
Đặc trưng ứng xử của vật liệu khi chịu lực
Lí tính
Đặc trưng như khối lượng riêng, dẫn nhiệt và dẫn điện
Tính công nghệ
Khả năng thích ứng với phương pháp chế tạo

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Mẫu giả định có thể tích 20 cm³, khối lượng riêng 2,7 g/cm³. Khối lượng bao nhiêu gam?

    Xem lời giải

    m=ρV=2,7×20=54 g; không đổi nhầm cm³ sang m³ khi các đơn vị đã đồng bộ.

  2. Ví dụ 2

    Vật liệu A nhẹ nhưng không đạt nhiệt độ sử dụng yêu cầu; B nặng hơn và đạt mọi yêu cầu bắt buộc. Có thể chọn A để giảm khối lượng không?

    Xem lời giải

    Không chọn A trong điều kiện đã nêu.

    A không đạt giới hạn nhiệt độ là tiêu chí bắt buộc.

    B là ứng viên còn lại, sau đó tiếp tục xét giá và chế tạo.

    Không thử đốt mẫu; yêu cầu tài liệu kĩ thuật và người phụ trách xác nhận.

Ghi nhớ

Cơ tính: Đặc trưng ứng xử của vật liệu khi chịu lực; Lí tính: Đặc trưng như khối lượng riêng, dẫn nhiệt và dẫn điện; Tính công nghệ: Khả năng thích ứng với phương pháp chế tạo.

Dễ nhầm

  • Vật liệu cứng nhất luôn là vật liệu tốt nhất cho mọi chi tiết. Cần phù hợp đồng thời tải, va đập, môi trường, công nghệ và chi phí; cứng không thay thế mọi tiêu chí.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong tổng quan về vật liệu cơ khí, mô tả nào giải thích chính xác «Cơ tính»?

  2. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép từng khái niệm với vai trò riêng; không coi các vai trò là đồng nghĩa.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Vật liệu cứng nhất luôn là vật liệu tốt nhất cho mọi chi tiết.

  4. Câu 4Mức 1Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp với mô tả: Khả năng thích ứng với phương pháp chế tạo. Đó là .

  5. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp quy trình xử lí hồ sơ học tập sau theo quan hệ trước–sau (không phải hướng dẫn tự vận hành thiết bị hay xử lí vật nuôi).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Ghi lựa chọn và giới hạn dữ liệu
    2. 2So các vật liệu đạt theo tiêu chí còn lại
    3. 3Loại vật liệu không đạt yêu cầu bắt buộc
    4. 4Nêu tải và môi trường làm việc
  6. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Mẫu giả định có thể tích 20 cm³, khối lượng riêng 2,7 g/cm³. Khối lượng bao nhiêu gam?

  7. Câu 7Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai kết luận có căn cứ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Vật liệu A nhẹ nhưng không đạt nhiệt độ sử dụng yêu cầu; B nặng hơn và đạt mọi yêu cầu bắt buộc. Có thể chọn A để giảm khối lượng không? Đây là hồ sơ giả định, không yêu cầu thực hiện thao tác vật lí. Trình bày kết luận, bằng chứng và giới hạn an toàn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay