Địa lí lớp 10 · Phần 8: Chương 7. Một số quy luật của vỏ địa lí

Vỏ địa lí là lớp vỏ nơi các thành phần khí quyển, thạch quyển, thủy quyển, thổ nhưỡng và sinh quyển xâm nhập, tác động lẫn nhau. Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh biểu hiện ở quan hệ trao đổi vật chất, năng lượng: thay đổi một thành phần có thể kéo theo thay đổi các thành phần khác. Đây không phải quan niệm mọi hệ thống đều phản ứng giống nhau hay ngay lập tức. Cần xác định chuỗi tác động cụ thể và điều kiện xảy ra.

Ví dụ phá rừng đầu nguồn có thể giảm che phủ, tăng dòng chảy mặt và xói mòn, đưa bùn cát xuống hồ; bồi lắng ảnh hưởng dung tích và chất lượng nước. Hậu quả còn phụ thuộc mưa, độ dốc, đất và biện pháp công trình. Khi can thiệp tự nhiên phải đánh giá liên ngành, theo lưu vực và theo thời gian, xét cả lợi ích trước mắt lẫn chi phí truyền sang nơi khác. Một tương quan hai bản đồ chỉ gợi giả thuyết, cần chứng cứ cơ chế và chuỗi thời gian.