Địa lí lớp 10 · Phần 4: Chương 3. Thạch quyển

Thạch quyển gồm vỏ và phần trên cùng rắn của lớp phủ, chia thành các mảng kiến tạo. Mảng không đồng nhất với lục địa: một mảng có thể chứa cả vỏ lục địa và vỏ đại dương. Các mảng chuyển động tương đối trên phần vật chất có khả năng biến dạng ở bên dưới; tốc độ thường ở thang cm/năm nên phải dùng thời gian địa chất để giải thích thay đổi lớn.

Ranh giới phân kì làm các mảng tách xa, magma có thể lên tạo vỏ đại dương mới. Hội tụ gây hút chìm hoặc va chạm lục địa, tạo rãnh sâu, cung núi lửa hoặc núi cao tùy loại vỏ. Trượt bằng làm hai mảng trượt ngang, thường phát sinh động đất. Núi lửa không phân bố đều; có cả điểm nóng trong lòng mảng. Bản đồ ranh giới dùng giải thích nguy cơ dài hạn, không dự báo chính xác giờ xảy ra động đất.